Onder de zee van Napels bevindt zich een wereld waar maar weinigen vanaf weten, maar die verteld moet worden met dezelfde verwondering die gereserveerd is voor de grote tropische koraalriffen. Op ongeveer 15-20 meter diepte, tussen het Gaiola Submerged Park en het speciale Europese natuurbeschermingsgebied “Zeebodem van Gaiola en Nisida”, strekt zich een authentieke onderwaterschat uit: de Coralligen, een van de meest waardevolle, complexe en kwetsbare ecosystemen in de Middellandse Zee.
Hier worden enorme rotsachtige oevers omgetoverd tot echte onderwatersteden, bezield door koralen, vissen, sponzen, week- en schaaldieren. Een kluwen van leven dat langzaam groeit, laag na laag, dankzij kalkalgen en bioconstruerende organismen die, door calciumcarbonaat te fixeren, onderwaterlandschappen van buitengewone schoonheid en biodiversiteit vormen. Het is niet overdreven om ze ‘hotspots’ van de Middellandse Zee te noemen: honderden verschillende soorten leven hier naast elkaar in een zeer delicaat evenwicht.
Dit verborgen erfgoed stond centraal in het URCHIN-project – Onderwateronderzoek Koraalachtige habitat in Napelszojuist afgesloten en samengesteld door het Marine Protected Area Submerged Park of Gaiola, geregisseerd door Maurizio Simeone, als onderdeel van het National Biodiversity Future Center-programma, en dat zojuist een spectaculaire video heeft gepubliceerd:
Het onderzoek heeft het mogelijk gemaakt nieuwe wetenschappelijke informatie te verzamelen over een even fascinerende als kwetsbare habitat, die alleen gedijt in omstandigheden met weinig licht en een grote waterstabiliteit, typisch voor diepten vanaf 15 meter.
Het is geen wereld die gemakkelijk te zien is. Coralligenus leeft ver van de oppervlakte, stil en discreet, maar speelt een fundamentele rol in de gezondheid van de zee en het evenwicht van kustecosystemen. Juist om deze reden wordt het op meerdere niveaus beschermd, van de Habitatrichtlijn tot het Natura 2000-netwerk, tot aan internationale actieplannen voor het behoud ervan. Toch is het niet genoeg. Klimaatverandering, vervuiling, menselijke druk en illegale visserij blijven een reële bedreiging vormen.
Het verdedigen van het Napolitaanse koraalrif betekent het beschermen van veel meer dan alleen een zeebodem: het betekent het veiligstellen van de toekomst van een kuststad, haar lokale economieën en de biodiversiteit die de Middellandse Zee uniek maakt in de wereld. Het is geen toeval dat het URCHIN-project ook de zee-egel in herinnering brengt Paracentrotus lividuseen sleutelsoort voor het evenwicht van kustecosystemen en die tegenwoordig steeds meer wordt getroffen door stroperij.
Het goede nieuws is dat deze schat nog steeds bestaat. De verantwoordelijkheid ligt nu collectief. Want wat zo langzaam groeit, komt nooit meer terug als het vernietigd wordt. En de Zee van Napels herbergt onder haar oppervlakte een rijkdom die respect, kennis en bescherming verdient.
