Twaalf miljoen liter water per seconde. Dit is de indrukwekkende hoeveelheid die de Iguazú-rivier naar de beroemde watervallen op de grens tussen Argentinië en Brazilië stroomde, na dagen van intense regen die een van de beroemdste natuurlijke spektakels ter wereld in een enorme en onstuimige watervlakte veranderde.
De door de overstroming getroffen loopbruggen, het bruine water beladen met sediment en de kracht van de stroming hebben de Argentijnse autoriteiten gedwongen de toeristische toegang tot de Iguazú-watervallen, een UNESCO-werelderfgoedlocatie en een bestemming voor bezoekers van elk continent, tijdelijk te sluiten.
De sluiting vond plaats op maandag 12 oktober, toen de rivierstroom boven de 12.000 kubieke meter per seconde kwam. Een uitzonderlijke waarde, bijna negen keer het gemiddelde debiet van ongeveer 1.500 kubieke meter per seconde. Op dinsdag 13 oktober, met de geleidelijke verbetering van de omstandigheden, heropende het Argentijnse park de Superior en Inferior circuits. Degene die naar de Garganta del Diablo leidt, de spectaculaire hoefijzervormige waterval waar het water zo’n 80 meter naar beneden valt, blijft echter gesloten.
Bijna negen keer groter dan gemiddeld
Terwijl de Iguazú-rivier onder normale omstandigheden gemiddeld ongeveer 1.500 kubieke meter water per seconde transporteert, bedroeg het volume tijdens de overstroming van oktober meer dan 12.000 kubieke meter per seconde. Het betekent dat er elke seconde ruim 12 miljoen liter water in de watervallen stroomde, genoeg om bijna vijf zwembaden van Olympische afmetingen te vullen.
Deze stijging werd veroorzaakt door bijzonder zware regenval in de stroomgebieden van Noordoost-Argentinië en Zuid-Brazilië. Het water dat zich in de loop van de rivieren en hun zijrivieren ophoopte, verhoogde de stroomsnelheid van de Iguazú snel, tot het punt dat het voor bezoekers gevaarlijk werd om op de panoramische loopbruggen te blijven.
Bekijk dit bericht op Instagram
Wat heeft El Niño te maken met de overstroming van de Iguazu-watervallen?
Achter de uitzonderlijke regenval van deze dagen schuilt ook een klimaatfenomeen dat duizenden kilometers verderop ontstaat: El Niño, d.w.z. de warme fase van een natuurlijke oscillatie van het oceaan-atmosfeersysteem van de equatoriale Stille Oceaan, waarin de temperatuur van het zeeoppervlak aanzienlijk stijgt vergeleken met normale waarden.
Deze opwarming verandert de atmosferische circulatie en kan de verdeling van de neerslag in veel delen van de planeet, inclusief Zuid-Amerika, veranderen. In sommige gebieden bevordert El Niño droogte, terwijl het in andere gebieden de kans op zware regenval en overstromingen kan vergroten. En vooral in het zuidoosten van Zuid-Amerika kunnen de meest intense perioden bovengemiddelde regenval bevorderen, met gevolgen voor de stroomgebieden van Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay.
De huidige aflevering trekt de aandacht. Volgens de update die op 8 oktober 2026 door NOAA’s Climate Prediction Center is gepubliceerd, intensiveert El Niño en heeft het een waarschijnlijkheid van meer dan 83% om sterke of zeer sterke omstandigheden te bereiken of te behouden in het kwartaal januari-maart 2027. Het spreekt dan ook voor zich dat het verband met de overstroming van Iguazu absoluut consistent is met de meteorologische effecten die El Niño in de regio kan veroorzaken.
In oktober 2023 trof een nieuwe buitengewone overstroming het natuurcomplex, waardoor ernstige schade aan de toeristische wandelpaden werd veroorzaakt en de autoriteiten gedwongen werden sommige toegangen af te sluiten. De situatie was bijzonder kritiek bij Garganta del Diablo, waar de kracht van het water talrijke delen van het door bezoekers gebruikte bouwwerk in gevaar bracht. En ook dat jaar werd Zuid-Amerika getroffen door een aflevering van El Niño.
De overstroming van oktober 2026, hoe indrukwekkend ook, vertegenwoordigt niet het historische maximum dat bij de watervallen werd geregistreerd. In juni 2014 bereikte de stroomsnelheid van de rivier ongeveer 47.000 kubieke meter per seconde, bijna vier keer de waarde die tijdens de huidige gebeurtenis werd geregistreerd.
Het UNESCO-erfgoed
Iguazu Falls is niet alleen een van de meest gefotografeerde natuurlijke attracties in Zuid-Amerika. Het Argentijnse Nationale Park, erkend door UNESCO in 1984, en het Braziliaanse, opgenomen op de Werelderfgoedlijst in 1986, beschermen een belangrijk deel van het Atlantische Woud, een van de rijkste ecosystemen in biodiversiteit op het continent.
Volgens UNESCO strekt het watervalsysteem zich uit over ongeveer 2,7 kilometer en omvat het talloze watervallen, waarvan sommige een hoogte van 80 meter bereiken. De omliggende bossen herbergen meer dan 2.000 plantensoorten en ongeveer 400 vogelsoorten, evenals zoogdieren zoals jaguars, tapirs, reuzenmiereneters en ocelotten.
Het is een ecosysteem waarin water, bossen en fauna nauw met elkaar verbonden zijn. Overstromingen helpen onder natuurlijke omstandigheden ook rivierhabitats vorm te geven en sedimenten en voedingsstoffen te transporteren. De uitdaging is daarom niet om te voorkomen dat de rivier zijn loop volgt, maar om ervoor te zorgen dat de menselijke aanwezigheid en toeristische activiteiten verenigbaar zijn met zijn natuurlijke variabiliteit.
