2025 is geen vriendelijk jaar geweest voor de wetenschap. In veel landen, vooral in de Verenigde Staten, bevindt het onderzoek zich in een gecompliceerd klimaat, dat bestaat uit bezuinigingen op de overheidsfinanciering, politieke druk op universiteiten en steeds moeilijker wordende internationale mobiliteit. Een context die onderzoekers en instituten in moeilijkheden heeft gebracht, net nu de milieu-, gezondheids- en technologische crises om snelle en solide reacties vroegen.
Maar zelfs in dit fragiele scenario is de wetenschap niet gestopt met het produceren van kennis. De tien verhalen die het tijdschrift elk jaar selecteert, vertellen het Natuureen soort foto van het heden die verder gaat dan cijfers en publicaties. Geen ras, maar een groep mensen en keuzes die ons helpen begrijpen waar het onderzoek naartoe gaat en waarom het ons allemaal aangaat.
Een jaar dat duidelijk maakte hoe kwetsbaar de wetenschap is voor de politiek
In 2025 leek de grens tussen politieke beslissingen en de wetenschappelijke methode dunner dan normaal. In de Verenigde Staten hadden de vermindering van de federale financiering en de inmenging in overheidsinstanties onmiddellijke gevolgen. Het verhaal van Susan Monarez, die na een paar maanden uit de leiding van de Centers for Disease Control and Prevention werd verwijderd, is emblematisch geworden. Zijn weigering om vaccinaanbevelingen te onderschrijven zonder een volledige analyse van de gegevens liet zien hoe gemakkelijk het is om de autonomie van de wetenschap in twijfel te trekken als deze lastig wordt.
Dit is geen geïsoleerd geval, maar een breder signaal. Wanneer wetenschappelijk bewijsmateriaal als één van de vele meningen wordt behandeld, dreigt het collectieve vertrouwen in onderzoek te verzwakken, met gevolgen die doorwerken in het dagelijks leven van mensen.
Internationale samenwerking als concreet antwoord op mondiale crises
In een wereld die wordt doorkruist door conflicten en geopolitieke spanningen, heeft 2025 ook een andere kant van de wetenschap laten zien. Het eerste mondiale pandemische verdrag, bedoeld om de preventie van en de reactie op toekomstige noodsituaties op gezondheidsgebied te verbeteren, werd in april goedgekeurd. Het is geen perfect akkoord en niet alle landen hebben eraan deelgenomen, maar het blijft een belangrijke stap.
Precious Matsoso, voormalig Zuid-Afrikaans gezondheidsdirecteur, leidde een lang en moeizaam proces. Zijn verhaal vertelt dat, zelfs in een gefragmenteerde context, op bewijs gebaseerde samenwerking nog steeds kan werken, als deze wordt ondersteund door competentie en vastberadenheid.
Wetenschappers die de manier veranderen waarop we naar de planeet kijken
Veel van de verhalen en vooral de door gekozen wetenschappers Natuur in 2025 praten ze over ontdekkingen die de grenzen verleggen van wat we dachten te weten. Geowetenschapper Mengran Du heeft samen met haar team het diepste ecosysteem geïdentificeerd dat ooit is waargenomen en dat vormen van dierlijk leven kan herbergen. Het ligt in een oceaangeul ten noordoosten van Japan, waar het leven niet afhankelijk is van zonlicht, maar van chemische reacties die verband houden met methaan dat uit de zeebodem sijpelt.
Het is een ontdekking die geen onmiddellijke gevolgen heeft, maar die ons herinnert aan een waarheid die vaak over het hoofd wordt gezien: de planeet waarop we wonen is nog grotendeels onbekend en een beter begrip ervan is een noodzakelijke voorwaarde om haar echt te beschermen.
Van kunstmatige intelligentie tot volksgezondheid
2025 was ook het jaar waarin kunstmatige intelligentie zich in snel tempo bleef ontwikkelen. Een van de geselecteerde verhalen is dat van Liang Wenfeng, gekoppeld aan de ontwikkeling van DeepSeek-R1, een AI-model dat kan concurreren met de meest geavanceerde systemen, maar met lagere kosten en een meer open benadering. Een signaal dat de toekomst van AI niet alleen door grote westerse bedrijven wordt geschreven.
Andere verhalen spreken van een directe impact op de gezondheid en het milieu. In Brazilië hielp entomoloog Luciano Moreira een strategie populair te maken waarbij de Wolbachia-bacterie wordt gebruikt om het vermogen van muggen te verminderen Aedes aegypti om virussen zoals dengue over te brengen. In Israël toonde bioloog Yifat Merbl aan dat het proteasoom, een al lang bekende cellulaire structuur, ook een sleutelrol speelt in de immuunafweer, wat nieuwe perspectieven opent in de strijd tegen infecties.
2025 was ook het jaar van Achal Agrawal, een onderzoeker die het grote aantal wetenschappelijke artikelen aan het licht bracht dat door sommige Indiase universiteiten was teruggetrokken. Een ongemakkelijke baan, die een persoonlijke prijs had, maar die een vaak vergeten principe weer centraal stelde: de geloofwaardigheid van de wetenschap hangt ook af van het vermogen om haar eigen fouten te corrigeren.
Onder de verhalen geselecteerd door Natuur er is ook die van Tony Tyson, de natuurkundige die een duidelijke visie had toen deze nog onhaalbaar leek. Hij is de belangrijkste architect van het nieuwe Vera Rubin Observatorium, een instrument dat bestemd is om de manier waarop we het heelal waarnemen te veranderen.
In 2025 werd de telescoop werkelijkheid en opende nieuwe mogelijkheden voor de studie van donkere materie en kosmische evolutie. Een stille herinnering: fundamenteel onderzoek, zelfs als het ver verwijderd lijkt van het dagelijks leven, bouwt stukje bij beetje aan de toekomst.
2025 was ook een cruciaal jaar voor onderzoek naar de ziekte van Huntington, een verwoestende neurodegeneratieve ziekte. Neuroloog Sarah Tabrizi leidt enkele van de meest geavanceerde klinische onderzoeken om een effectieve therapie te vinden.
Zijn werk belooft geen onmiddellijke wonderen, maar vertegenwoordigt een van de meest concrete hoop voor duizenden gezinnen, en laat zien hoe volharding in klinisch onderzoek van fundamenteel belang is, zelfs als de resultaten tijd vergen.
Op het gebied van de biologie heeft Yifat Merbl ontdekt dat het proteasoom, een cellulaire structuur die lange tijd slechts als een ‘verwijderingssysteem’ werd beschouwd, feitelijk een actieve rol speelt in de immuunafweer. Een ontdekking die de manier verandert waarop we naar het meest intieme functioneren van cellen kijken.
Idealiter is het sluiten van de lijst een verhaal dat de wereld rond is gegaan. KJ Muldoon ontving de eerste hypergepersonaliseerde CRISPR-genbewerkingstherapie toen hij nog maar zes maanden oud was. Een unieke behandeling, op maat gemaakt voor uw genetisch erfgoed.
De glimlach van dit kind is het symbool geworden van een medicijn dat niet langer alleen maar experimenteel is, maar diep menselijk en in staat zich aan te passen aan de individuele persoon. Het is nog niet voor iedereen een oplossing, maar het wijst wel een duidelijke richting.
Tien verhalen die vertellen waarom de wetenschap moet worden gesteund en niet gehinderd
Alles bij elkaar genomen zijn de tien verhalen in de ranglijst van Natuur ze vertellen iets heel eenvoudigs. Wetenschap werkt wanneer het vrij is om te bewegen, samen te werken en kennis te delen. Het werkt als mensen over de grenzen heen kunnen studeren en werken, zonder dat de politiek een voortdurend obstakel wordt.
2025 was geen jaar om te idealiseren. Maar het is een jaar geweest dat duidelijk heeft laten zien wat we riskeren te verliezen als het onderzoek onder druk komt te staan. En waarom het juist om deze reden nog steeds de moeite waard is om te verdedigen.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
