Het is niet langer alleen maar een zomernoodsituatie. De brand arriveert altijd eerder, blijft langer en vindt steeds kwetsbaarder gebieden. Het is een van de duidelijkste gevolgen van de klimaatcrisis, die het aanzien van de bosbranden in Italië verandert: vandaag de dag laaien ze niet alleen op in de warmere maanden, maar al in de winter en de lente, wanneer het brandbestrijdingsseizoen nog niet officieel is begonnen.
Deze nieuwe realiteit wordt gefotografeerd door het Legambiente-rapport Italië in rook 2026, waaruit blijkt dat er van 1 januari tot 15 juni 2026 al 469 branden zijn geregistreerd, waarbij 9.545 hectare grondgebied in rook opgaat, een stijging van 36,3% vergeleken met dezelfde periode in 2025.
Waren branden tot een paar jaar geleden dus een fenomeen dat zich vooral in het hoogseizoen en in de zuidelijke regio’s concentreerde, nu is het scenario veranderd.
Steeds hogere temperaturen en lange perioden van droogte maken zelfs traditioneel minder blootgestelde gebieden kwetsbaar. In de noordelijke regio’s ging Piemonte bijvoorbeeld van 23 hectare afgebrand in dezelfde periode van 2025 naar 355 hectare in de eerste maanden van 2026, terwijl in Ligurië 386 hectare in rook opging. Alleen al in de maand mei verwoestte een brand in de provincie Lucca in Toscane 623 hectare grondgebied.
@Legambiente
In het zuiden blijven Sicilië en Calabrië echter de hoogste prijs betalen. Sicilië voert de ranglijst aan met 4.769 hectare verbrand en heeft ook het treurige record van getroffen beschermde gebieden: 1.800 hectare verwoest binnen gebieden van het Natura 2000-netwerk.
Het vuur keert altijd terug naar dezelfde plaatsen
Onder de nieuwigheden van het rapport bevindt zich ook een nieuwe indicator, de gemeentelijke recidive-index, die meet hoe vaak branden in dezelfde gebieden worden herhaald.
Het resultaat is zorgwekkend: tien gemeenten, allemaal tussen Sicilië en Calabrië, registreren een systematische concentratie van branden. Een figuur die volgens Legambiente spreekt over de structurele kwetsbaarheid van het gebied en de noodzaak om in te grijpen voordat de vlammen ontbranden.
Preventie vormt de enige werkelijk effectieve verdediging tegen bosbranden, samen met de zorg voor het bos en de strijd tegen het verlaten van het platteland, zegt Stefano Ciafani, nationaal president van Legambiente.
Voor de milieuactivistenvereniging is het probleem niet alleen klimaatgerelateerd. Ook wegen de jaren van slechte bosbouwplanning, de versnippering van vaardigheden en de ontoereikende toepassing van de kaderwet inzake bosbranden, 353 van 2000, die voorziet in fundamentele instrumenten zoals het register van door brand getroffen gebieden en specifieke beperkingen om hun transformatie te voorkomen.
De 14 voorstellen om de noodsituatie te stoppen
Om deze reden heeft Legambiente 14 voorstellen aan de regering gepresenteerd om de aanpak te veranderen en over te stappen van het beheer van noodsituaties naar preventie.
Een van de belangrijkste verzoeken is het vervroegen van het bosbrandbestrijdingsseizoen van 15 juni naar 15 mei, om de institutionele kalender aan te passen aan een klimaat dat inmiddels diepgaand veranderd is.
De vereniging roept ook op tot de volledige toepassing van wet 353/2000, concrete steun voor gemeenten om het register van verbrande gebieden bij te werken, een transparant nationaal brandmonitoringsysteem, betere coördinatie van de civiele bescherming en een versterking van preventiestrategieën in beschermde gebieden.
@Legambiente
In 2025 verslonden de vlammen 96.517 hectare grondgebied, bijna het dubbele vergeleken met het jaar daarvoor. Een cijfer dat dreigt te worden overschreden als het tempo van de eerste maanden van 2026 zich tijdens de zomer zou voortzetten.
Voor Legambiente is de boodschap duidelijk: branden kunnen niet langer als uitzonderlijke gebeurtenissen worden beschouwd.
Ze zijn nu een van de duidelijkste uitingen van de klimaatcrisis en de kwetsbaarheid van onze gebieden. Pas doorgaan met ingrijpen als de brand al is uitgebroken, betekent het najagen van een noodsituatie die zich zal herhalen.
De echte uitdaging van vandaag is een andere: leren zorgen voor de bossen voordat ze verbranden. Want elke bespaarde hectare vertegenwoordigt niet alleen een behouden stukje natuur, maar ook biodiversiteit, bodem, water en de toekomst die we niet willen verliezen.
HIER is het volledige rapport.
