Een nieuwe intensieve boerderij die plaats biedt aan maximaal 160.000 vleeskuikens in een gebied dat al wordt geteisterd door vervuiling als gevolg van de veehouderij. Het gebeurt in Somaglia, in de provincie Lodi, waar het project voor een grote industriële fabriek de zorgen over de kwaliteit van lucht, water en de duurzaamheid van een productiemodel dat nu de grenzen van het grondgebied zou hebben overschreden, opnieuw zou hebben aangewakkerd.
De klacht komt van Legambiente Lombardia, die de regio vraagt om de criteria te herzien waarmee de financiering van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) wordt verdeeld, en om te voorkomen dat boerderijen met een onevenredig groot aantal dieren worden gesteund in vergelijking met de beschikbare grond.
Het probleem, en dat weten we maar al te goed, betreft niet alleen Somaglia. Het hele veehouderijsysteem van Neder-Lombardije staat onder druk.
De Po-vallei
Volgens gegevens van de milieuvereniging is tussen Lodi, Cremona, Mantua en het lagere gebied van Bresciana de hoeveelheid mest die door het vee wordt geproduceerd bijna drie keer zo groot als de hoeveelheid mest die door de gewassen kan worden opgenomen.
Een feit dat helpt begrijpen waarom de concentratie van de intensieve landbouw zo’n delicate milieukwestie is.
Mest, rioolwater en mest (alle uitwerpselen van kippen en andere gekweekte vogels) kunnen uiteraard waardevolle meststoffen zijn, omdat ze voedingsstoffen zoals stikstof en fosfor bevatten, maar als ze in overmatige hoeveelheden worden gedistribueerd, dreigt datgene wat de bodem zou moeten voeden, te veranderen in een bron van vervuiling. Een teveel aan stikstof kan bijdragen aan de vorming van ammoniak, dat de productie van secundair fijn stof in de atmosfeer bevordert, en van nitraten, die verantwoordelijk zijn voor de verontreiniging van het grondwater. Het kan ook lachgas genereren, een krachtig broeikasgas. Fosfor kan echter rivieren en meren bereiken via landafvoer, waardoor eutrofiëringsverschijnselen worden aangewakkerd die aquatische ecosystemen in gevaar brengen, tot aan het Po-bekken en de Adriatische Zee.
Het is geen toeval, benadrukt Legambiente, dat de ARPA-controle-eenheden in de gebieden bij Somaglia enkele van de slechtste luchtkwaliteitsniveaus in Lombardije registreren.
Bovendien weet niet iedereen dat veel boerderijen in Lombardije voor een groot deel afhankelijk zijn van extern aangekocht voer, terwijl de beschikbare landbouwgrond niet voldoende is om het aantal gefokte dieren te ondersteunen. Volgens Legambiente importeert Lombardije ongeveer driekwart van de maïs en bijna 90% van het eiwitvoer bestemd voor de regionale veehouderij. Een systeem dat, constateert de vereniging, steeds meer op een verwerkende industrie gaat lijken, waarbij grondstoffen afkomstig van andere continenten worden omgezet in vlees, melk en eieren, terwijl het grondgebied de geproduceerde mest voor zijn rekening moet nemen.
Het verzoek aan de regio
Voor Legambiente moet de oplossing uitgaan van de verdeling van publieke middelen.
Tot nu toe heeft de regio, met de middelen die voortkomen uit het gemeenschappelijk landbouwbeleid en het GLB, de niet-duurzame dichtheid van dieren die in het gebied worden grootgebracht, gevoed, hekelt Damiano Di Simine, wetenschappelijk directeur van Legambiente Lombardia.
Het voorstel is om een limiet in te voeren op het aantal dieren per hectare landbouwgrond dat van Europese steun kan profiteren, met uitsluiting van bijdragen van bedrijven zonder land of met een buitensporige veestapel in vergelijking met de oppervlakte bestemd voor voedergewassen.
GLB-steun moet het Europese beginsel respecteren volgens hetwelk activiteiten die door overheidsbijdragen worden ondersteund, geen aanzienlijke milieuschade mogen veroorzaken, concludeert Di Simine.
Het geval van Somaglia brengt daarom een vraag naar voren die de hele Povlakte aangaat: is het zinvol om de uitbreiding van de intensieve landbouw te blijven financieren met publieke middelen in gebieden die al moeite hebben om hun impact op het milieu te beheersen?
