Diep in de oceanische schemerzone neemt het leven vormen aan die de verbeelding tarten. Ongeveer 90 kilometer uit de kust van Californië heeft het wetenschappelijke team van het Monterey Bay Aquarium Research Institute een biologische gebeurtenis van zeldzame majesteit vastgelegd. Tijdens de wetenschappelijke expeditie genaamd Diving Deep for Delicate Drifters, uitgevoerd aan boord van de R/V David Packard, kwamen senior wetenschapper Steven Haddock en zijn onderzoeksteam een specimen van een tonvormige vis tegen (Macropinna-microstoma). Het dier zwom op een diepte van 600 meter en werd opgemerkt door onderzoeksspecialist Shannon Johnson terwijl het op afstand bestuurbare robotvoertuig ROV Doc Ricketts naar de oppervlakte steeg.
Dit is de elfde waarneming die door het centrum is gedocumenteerd in ongeveer 40 jaar mariene verkenningen, verspreid over meer dan 7000 duiken en 41.000 uur aan opgenomen beeldmateriaal. De laatste bijeenkomst vond plaats in 2021. Het dier, slechts 15 centimeter lang (zo groot als een handpalm), werd ongeveer 20 minuten geobserveerd. De piloot van de onderzeeër Cameron Law bediende de systemen aan boord en legde voor het eerst 4K-videosequenties en driedimensionale 3D-onderzoeken vast, waarbij hij de lichtbronnen varieerde om de optische reacties van het hersenweefsel van het dier te bestuderen zonder door te gaan met het vastleggen ervan.
@MBARI (Monterey Bay Aquarium Research Institute)/YouTube
De biologische kenmerken en de transparante koepel van Macropinna
De wetenschappelijke naam Macropinna-microstoma onthult de anatomische eigenaardigheden van de soort, letterlijk vertaald in de uitdrukking grote vinnen en kleine mond. Het onderscheidende kenmerk ligt in het volledig transparante kalotje, een koepel van gelatineus weefsel dat twee enorme groene buisvormige oogstructuren beschermt. Deze visuele organen scannen voortdurend het waterlichaam erboven, op zoek naar de silhouetten die door hun prooi worden geprojecteerd. Wanneer de vis een schaaldier of een kleine prooi ziet, draaien de ogen verticaal in de beschermde kop om het visuele contact niet te verliezen, waardoor het dier naar boven kan springen en het stukje kan doorslikken.
Het gelatineuze schild vervult ook een fundamentele beschermende functie tegen de gifstoffen die worden uitgestoten door de tentakels van de sifonoforen, waaruit de vis voedsel haalt. Studies die in het verleden zijn uitgevoerd door onderzoekers Bruce Robison en Kim Reisenbichler hebben benadrukt hoe de pigmenten in de lenzen dienen om achtergebleven zonlicht te filteren om de bioluminescente camouflage van afgrondorganismen te identificeren. De analyse die in het veld wordt uitgevoerd zal het begrip van evolutionaire visiesystemen in lichtvrije omgevingen verrijken, wat het belang bevestigt van onderzoek ondersteund door de David and Lucile Packard Foundation in de diepe wateren van de Stille Oceaan.
