Legendarisch vliegtuig van Amelia Earhart gevonden? Een nieuwe expeditie probeert het mysterie na 89 jaar op te lossen

Sinds woensdag 14 oktober 2026 kammen een magnetometer en sonar de bodem van de Nikumaroro-lagune uit, een onbewoond atol in Kiribati in de Stille Zuidzee. Onder een paar meter water en een laag sediment bevindt zich een vorm die al jaren op satellietbeelden verschijnt. Ze noemden het Taraia Object en een expeditie van 17 mensen wil begrijpen of het is wat er overblijft van de Lockheed Electra 10-E van de beroemde vlieger Amelia Earhart, die in 1937 in het niets verdween. Of iets veel minder legendarisch.

Volgens updates van Purdue University begon de groep met zoekoperaties na vijf dagen varen vanuit Tarawa. De magnetometer wordt gebruikt om ijzerhoudende componenten te identificeren, zoals kabels en stalen onderdelen die ook aanwezig zijn in een vliegtuig dat voornamelijk uit aluminium is gebouwd; side-scan sonar zoekt naar vormen die verborgen zijn onder het sediment. Als er interessante doelen naar voren komen, kunnen onderzoekers een watersonde en een kleine bagger gebruiken om ze te bevrijden zonder meteen een uitgebreide opgraving te beginnen.

Het Taraia-object verschijnt al jaren in afbeeldingen

De vorm werd in 2020 opgemerkt door Michael Ashmore op een satellietbeeld van Apple Maps. Het Archaeological Legacy Institute, dat samen met de Purdue Research Foundation en Purdue University de expeditie leidt, heeft sindsdien meer beelden van de plek verzameld.

In de documentatie gepubliceerd door het Archaeological Legacy Institute verschijnt het object vanaf 2015 op satellietfoto’s, kort na de passage van cycloon Pam, die mogelijk een deel van de sedimenten van de lagune heeft verwijderd. In de daaropvolgende jaren wordt het overzicht steeds minder duidelijk. De organisatie beweert ook een mogelijk spoor op hetzelfde punt te hebben herkend op luchtfoto’s uit 1938 en een lichtgevende weerspiegeling in een video-opname uit 2001. Dit zijn interpretaties van het instituut, nog zonder archeologische bevestiging.

De afmetingen en vorm zouden volgens de expeditieonderzoekers compatibel zijn met een deel van de romp en staart van de Electra. De locatie ligt naast het schiereiland Taraia, net ten oosten van de doorgang die de lagune met de oceaan verbindt.

Hoe het vliegtuig in de lagune zou zijn aangekomen

Amelia Earhart en navigator Fred Noonan verdwenen op 2 juli 1937, nadat ze waren opgestegen vanuit Lae, Nieuw-Guinea, op weg naar het kleine eiland Howland. Earhart probeerde de wereld rond te reizen. Ze was al een van de beroemdste piloten van de twintigste eeuw geworden: in 1932 was ze de eerste vrouw die solo over de Atlantische Oceaan vloog en in 1935 de eerste persoon die alleen van Hawaï naar het Amerikaanse vasteland vloog, zoals herinnerd door het Smithsonian’s National Air and Space Museum.

De hypothese waaraan de expeditie werkt houdt in dat Earhart en Noonan, die Howland niet konden vinden, Nikumaroro bereikten, ongeveer 640 kilometer naar het zuidoosten, en erin slaagden op het rif te landen.

Bij de reconstructie van het Archaeological Legacy Institute zou de Electra een paar dagen op het rif zijn gebleven, lang genoeg om radioberichten te kunnen verzenden, en vervolgens door golven en getij worden meegesleurd. Vleugels, motoren en onderstel zouden zijn losgeraakt; het centrale deel van de romp, dat meer drijfvermogen had gekregen door de nu lege tanks, had de doorgang naar de lagune kunnen oversteken en vlak bij Taraia kunnen stoppen.

Het is een gereconstrueerd scenario op basis van stromingen, foto’s en andere aanwijzingen. Niemand heeft nog bewezen dat dit is gebeurd. Een van de meest historisch aanvaarde verklaringen voor de verdwijning blijft dat Earhart en Noonan Howland niet konden vinden, geen brandstof meer hadden en in de oceaan belandden.

De alternatieve hypothese

Het Taraia-object heeft een beslist lastige tegenstander: een kofferbak. De TIGHAR-groep, die al tientallen jaren naar Earharts sporen op Nikumaroro zoekt en talloze expedities naar het atol organiseerde, concludeerde in 2021 dat het silhouet dat op de beelden zichtbaar was hoogstwaarschijnlijk een gevelde kokospalm was. Na de cycloon van 2015 werden veel bomen ontworteld en naar de lagune gesleept; bovendien was datzelfde gebied in 2001 al gecontroleerd met metaaldetectoren.

Het Archaeological Legacy Institute verwerpt deze interpretatie. Volgens zijn analyses lijken de in het water gevallen palmbomen lang, dun en donker, terwijl het Taraia-object dikker zou zijn, zeer reflecterende oppervlakken zou hebben en een positie zou behouden die compatibel was met de sporen die zijn geïdentificeerd in afbeeldingen uit verschillende tijdperken. De twee lezingen staan ​​haaks op elkaar. Gelukkig ging er deze keer iemand heen met het gereedschap om het te controleren.

De in 1940 gevonden botten konden de zaak niet sluiten

Nikumaroro was al lang vóór de satellietbeelden in het Earhart-mysterie beland. In 1940 werden dertien menselijke botten op het eiland teruggevonden, vervolgens naar Fiji gestuurd en vervolgens verloren gegaan.

De analyse die destijds werd uitgevoerd, schreef ze toe aan een man. In 2015 onderzochten Pamela Cross en Richard Wright de beschikbare documentatie opnieuw en kwamen tot de conclusie dat de oude identificatie naar hun mening het meest solide bleef: de stoffelijke resten behoorden waarschijnlijk toe aan een robuuste man van middelbare leeftijd. Drie jaar later kwam Richard Jantz, een antropoloog aan de Universiteit van Tennessee, tot de tegenovergestelde conclusie. In zijn studie gepubliceerd op Forensische antropologie vergeleek de oude botmetingen met schattingen van Earharts lichaamsverhoudingen en ontdekte dat de vlieger meer leek op de overblijfselen van 99% van de individuen in het referentiemonster.

Het onderzoek ondersteunt dus de Earhart-hypothese, maar werkt op basis van historische metingen en schattingen verkregen uit foto’s: de originele botten zijn niet meer beschikbaar en geen enkele moderne test of DNA-analyse kan de discussie sluiten.

Ondertussen blijven de gigantische kokoskrabben rondzwerven op het atol: het team kwam er op de eerste dag aan land minstens vier tegen. TIGHAR heeft in het verleden ook getest hoe snel deze dieren en andere schaaldieren dierlijke resten kunnen consumeren en verspreiden, maar die tests bewijzen zeker niet dat dit met Earhart is gebeurd. De krabben kunnen voor één keer buiten de ondervraging blijven. De expeditie had vijf dagen de tijd om het Taraia-object te identificeren. Als luchtvaartaluminium, vormen en klinknagels die compatibel zijn met de Lockheed Electra onder het sediment verschijnen, zal het nodig zijn om over te gaan tot een veel grotere archeologische opgraving. Als er hout verschijnt, heeft Nikumaroro minstens één antwoord gegeven. Na 89 jaar zou dat al veel zijn.