In de ijskoude, diepe wateren van de Noord-Atlantische Oceaan vindt een stille maar meedogenloze strijd plaats tussen Arctische vissers en een van de langstlevende en fascinerende wezens op aarde. Eerder dit jaar keurden de gemeentelijke autoriteiten van Avannaata, onder leiding van burgemeester Lars Erik Gabrielsen, een plan goed om 1.000 Groenlandse haaien te ruimen, waarbij een beloning van 300 Deense kronen werd geboden voor elk gewonnen hart.
Deze soort, universeel erkend als de langzaamst zwemmende haai ter wereld, kan meer dan 400 jaar oud worden en pas op 150-jarige leeftijd geslachtsrijp worden, en is in de kade beland vanwege zijn vraatzucht ten opzichte van heilbot en kabeljauw.
Lokale vissers melden enorme schade aan uitrusting, met duizenden verloren haken en kosten tot wel 30.000 kronen op één dag doordat roofdieren hun lijnen doorsnijden. Hoewel de nationale regering van Groenland het initiatief blokkeerde vanwege twijfels over de wettigheid ervan, vertonen de spanningen geen tekenen van afname. De burgemeester steunt de noodzaak om het inkomen te verdedigen van degenen die van de visserij leven, maar de maatregel verdeelt de gemeenschap diep.
Het alarm van natuurbeschermers en de echte structurele oorzaken van de crisis
Aan de andere kant van het hek luiden natuurbeschermers en onderzoekers een alarmkreet over het voortbestaan van een dier dat wordt gedefinieerd als de oceaansoort die het meest gevoelig is voor overbevissing. Organisaties zoals Oceans North Kalaallit Nunaat leggen uit dat ruimen volkomen ineffectief zou zijn, omdat de verwijderde roofdieren snel zouden worden vervangen door migrerende exemplaren die meer dan 2.000 kilometer per jaar kunnen afleggen.
Achter de woede van de vissers schuilen veel ernstiger structurele problemen, die verband houden met de stijging van de exploitatiekosten, de buitensporige aanwezigheid van boten en de invasie van spooknetten die op de zeebodem zijn achtergelaten. Alternatieve oplossingen die door milieugroeperingen naar voren worden gebracht, zijn onder meer de introductie van selectieve uitrusting, compensatie voor verloren instrumenten en het gebruik van akoestische afschrikmiddelen, wat aantoont dat vreedzaam samenleven in de Arctische zeeën milieubescherming vereist en niet uitroeiing.
