Ze legden hem op de brancard als een wandelaar die opgehaald moest worden, alleen een enorme bruine hoed steekt uit de deken. De gigantische eekhoorntjesbrood is nep, het beeld is gemaakt met kunstmatige intelligentie door Denis Lunardi, stationmanager van de Altopiano dei Sette Comuni Alpine Rescue. De boodschap die de Veneto Alpen- en Speleologische Redding aan deze kleine “varkensoperatie op een brancard” heeft toevertrouwd, komt echter op het juiste moment: het regent, de paddenstoelen keren terug en daarmee een toename van het aantal mensen dat het bos binnengaat met de ogen op de grond gericht.
Voor één keer ligt er dus buit op de brancard. Het is beter zo.
Je zoekt de eekhoorntjesbrood door naar de grond te kijken. En zo verdwalen we ook
Als we het hebben over de gevaren van het plukken van paddenstoelen, gaan onze gedachten onmiddellijk uit naar giftige soorten. In het bos kan het probleem zich al ruim voor het avondeten voordoen: vallen, uitglijden en verlies van oriëntatie zijn een zeer reëel onderdeel van het werk van de reddingswerkers.
Nationale gegevens van het National Alpine and Speleological Rescue Corps helpen hierbij om een maatstaf te bieden. In 2024 werden 12.063 reddingsmissies uitgevoerd; vallen en uitglijden vertegenwoordigden 43,2% van de oorzaken van interventies. Het jagen op paddenstoelen kwam voor bij 3,4% van de activiteiten die door de geredde mensen werden beoefend. Het zijn verschillende categorieën en de twee gegevens mogen niet worden opgeteld of overlappen, maar ze verklaren wel goed waarom een wandeling met de mand wat extra aandacht verdient.
Het mechanisme is tamelijk intuïtief. Paddenstoelenjagers hebben de neiging om de meer lineaire paden te verlaten, langzaam verder te gaan, vaak van richting te veranderen en hun aandacht te richten op de grond vlak voor hen. En er is zojuist een verrassend specifiek onderzoek verschenen over zoekers die verdwalen in het bos.
Eén onderzoek volgde 300 vermiste verzamelaars: 93% verzamelde paddenstoelen
In 2026 publiceerden Albert Martínez, Angel Blanch en Carles Comas op Transacties in GIS de studie Verloren verzamelaars in de 21e eeuw: waarschijnlijkheid van gebied, ruimtelijk gedrag, risicofactoren en kwetsbaarheid. De onderzoekers analyseerden tussen 2010 en 2022 248 zoekacties waarbij 300 vermisten betrokken waren in Catalonië. In 93% van de gevallen waren het paddenstoelenjagers.
Het monster is Catalaans, dus het beschrijft niet automatisch degenen die in de Venetiaanse bergen voor eekhoorntjesbrood gaan. Sommige details lijken echter met opzet naast de foto van de paddenstoel op een brancard te zijn geschreven. De gemiddelde leeftijd van de gezochte personen lag rond de 66 jaar en in 81,6% van de gevallen werd de zoeker alleen vermist, zelfs als hij met vrienden vertrok. Bij 88,4% van de incidenten waren simpelweg mensen betrokken die de weg kwijt waren.
Dan is er de telefoon, of de afwezigheid ervan. In de geanalyseerde steekproef had 43% geen mobiele telefoon bij zich en 85% beschikte niet over geolocatie. De auteurs definiëren het waargenomen profiel daarom als hoog risico en weinig technologie. De gegevens over de tijd zijn nog concreter: zodra er meer dan 24 uur zijn verstreken sinds de verdwijning, neemt de kans toe dat de persoon ernstig onderkoeld of dood wordt aangetroffen. Het onderzoek zegt niet dat het explosief groeien op zichzelf gevaarlijk is; laat zien hoeveel oriëntatie en het vermogen om iemand snel te lokaliseren kunnen wegen als er iets misgaat.
Rubberlaarzen en geheime plek: twee tradities waar we voorzichtig mee moeten omgaan
De CNSAS dringt al jaren aan op een reeks voorzorgsmaatregelen die veel minder fascinerend zijn dan de perfecte eekhoorntjesbrood, maar wel nuttiger als de grond slijmerig wordt: geschikt schoeisel, zichtbare kleding, een geplande route, het controleren van de weersomstandigheden en iemand die in ieder geval weet in welk gebied we gaan.
Rubberen laarzen, geliefd omdat ze water en modder buiten houden, bieden weinig enkelsteun en weinig grip op steil, nat terrein. Betere laarzen die geschikt zijn voor de omgeving waarin u wilt reizen. Zelfs een zaklamp, fluitje, water, een warm kledingstuk en een opgeladen telefoon nemen een veel kleiner deel van de rugzak in beslag dan we hopen te vullen met paddenstoelen.
Tenslotte is er nog de meest heilige traditie van de champignonboer: de plaats van de eekhoorntjesbrood wordt aan niemand verteld. Begrijpelijk als het doel is om het gewas tegen concurrentie te beschermen. Veel minder briljant als niemand weet waar hij ons moet zoeken. Het communiceren van in ieder geval het gebied en het verwachte tijdstip van terugkeer kan elke interventie aanzienlijk verkorten.
Hetzelfde Catalaanse onderzoek rapporteert dat zoekers, door de aard van hun activiteit, de neiging hebben om buiten de gebaande paden te treden en wijst op planning, uitstapjes in gezelschap, kaarten of GPS, het controleren van het weer en voldoende uitrusting als preventieve maatregelen.
In geval van nood bel je 112 en volg je de ontvangen aanwijzingen, zonder door het bos te blijven dwalen in een poging de weg terug te vinden. De CNSAS legt ook uit welke informatie moet worden verstrekt bij een reddingsverzoek: locatie, toestand van de betrokken persoon, telefoonnummer en alle nuttige referenties om het zoekgebied te verfijnen.
Het reuzenvarken kan dus genieten van zijn reis op een brancard, die in ieder geval alleen digitaal bestaat. De echte blijven waar ze zijn, ook al is de helling te steil, wordt het donker of zijn we een paar minuten geleden het pad kwijtgeraakt. De boletus kan opnieuw groeien. De enkel heeft een aanzienlijk langer seizoen.
