Jarenlang werd de ziekte vooral beschouwd als een dierziekte, zeldzaam bij mensen en doorgaans geassocieerd met contact met besmet vee, paarden of andere dieren. Nu hebben enkele ongebruikelijke dermatofiloseclusters die in Europa zijn geregistreerd echter de aandacht van de gezondheidsautoriteiten getrokken.
De kern van de zaken is de Dermatophilus congolensisde bacterie die verantwoordelijk is voor dermatofilose, een huidinfectie die in de veterinaire wereld ook bekend staat als “regenrot” of “regenbrand”, uitdrukkingen die we zouden kunnen vertalen als “regenziekte”.
Het nieuws is niet dat de bacterie mensen kan infecteren; dit was al bekend, ook al werden gevallen als zeer zeldzaam beschouwd. Wat echter aanleiding geeft tot discussie is het optreden van clusters van infecties bij mensen zonder eerder contact met dieren, een omstandigheid die het ECDC ertoe heeft gebracht directe overdracht via nauw lichamelijk contact als waarschijnlijker te beschouwen.
Wat is dermatofilose
Dermatophilose is een bacteriële huidinfectie die, zoals reeds vermeld, wordt veroorzaakt door Dermatophilus congolensis, een bacterie die vooral dieren treft, met name runderen, paarden en andere huisdieren en wilde dieren.
Bij mensen zijn infecties tot nu toe slechts sporadisch gemeld. Juist om deze reden worden de recente clusters die in Europa zijn waargenomen als ongebruikelijk beschouwd en worden ze gecontroleerd door gezondheidsautoriteiten.
De merkwaardige bijnaam ‘regenziekte’ komt vooral voort uit de ziekte bij dieren. Bij langdurige vochtigheid kan de huid zelfs kwetsbaarder worden en de ontwikkeling van de infectie bevorderen.
De naam “regenrot” verwijst daarom naar de omstandigheden die infectie bij dieren kunnen bevorderen, en niet naar een besmetting veroorzaakt door regen.
Hoe het wordt overgedragen op mensen
Traditioneel werden zeldzame gevallen bij de mens in verband gebracht met direct contact met geïnfecteerde dieren. Recente Europese afleveringen hebben het beeld echter veranderd. Volgens de beoordeling van het ECDC blijkt uit epidemiologisch en microbiologisch onderzoek van de waargenomen clusters dat overdracht via nauw fysiek contact tussen mensen de meest waarschijnlijke hypothese is.
Het ECDC benadrukt dat:
Er zijn verschillende clusters van genetisch en epidemiologisch verbonden gevallen ontdekt, waarbij vooral homoseksuele, biseksuele en andere mannen die seks hebben met mannen voorkomen.
Sommige gevallen zijn ook in verband gebracht met niet-seksuele activiteiten die worden gekenmerkt door intens lichamelijk contact, zoals vechtsporten. Om deze reden zou het niet correct zijn om dermatofilose automatisch te definiëren als een nieuwe seksueel overdraagbare infectie.
De nadruk lijkt, althans voorlopig, op nauw en langdurig fysiek contact te liggen. Bovendien sluit het ECDC de mogelijkheid niet volledig uit dat er ook sprake kan zijn van indirecte overdracht via besmette voorwerpen of oppervlakken.
Wat zijn de symptomen
Dermatofilose veroorzaakt vooral huidproblemen. In waargenomen gevallen bij de mens kunnen huidlaesies, kleine bultjes of puisten, korstvorming, schilfering en jeuk optreden.
In recente Europese clusters werden laesies voornamelijk in sommige delen van het lichaam waargenomen, waaronder het gezicht en het genitale gebied, terwijl er over het algemeen geen belangrijke systemische symptomen werden gemeld.
Bovendien verlopen de beschreven gevallen tot nu toe overwegend mild en reageren de behandelde mensen op antibiotica; sommige infecties kunnen zelfs spontaan verdwijnen.
Op dit moment zijn er dus geen aanwijzingen dat er sprake is van een nieuwe noodsituatie op gezondheidsgebied voor de algemene bevolking. Het ECDC beoordeelt het algehele risico zelfs als zeer laag, zowel omdat de infectie zeldzaam blijft als omdat de tot nu toe waargenomen gevallen over het algemeen een beperkte klinische impact hebben gehad.
Dit betekent niet dat de gezondheidsautoriteiten zijn gestopt met het observeren van het fenomeen. Integendeel, juist omdat menselijke dermatofilose tot voor kort uitzonderlijk was en er inmiddels verschillende clusters zijn geïdentificeerd zonder duidelijk contact met dieren, is het belangrijk om beter te begrijpen hoeveel de bacterie circuleert en wat precies de manieren van overdracht zijn.
Waar het zich heeft verspreid en hoe de infectie kan worden voorkomen
Volgens de laatste ECDC-update zijn er per 20 augustus 2026 123 gevallen van Dermatophilus congolensis-infectie gemeld in 10 Europese landen: Oostenrijk, Denemarken, Frankrijk, Duitsland, Nederland, Noorwegen, Spanje, Zweden, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk. Italië behoort niet tot de landen die gevallen hebben gemeld.
Hoe infectie voorkomen? Omdat de wijze van overdracht nog steeds wordt bestudeerd, zijn er momenteel geen indicaties voor de algemene bevolking die vergelijkbaar zijn met de indicaties voor zeer besmettelijke ziekten.
Normale hygiënemaatregelen blijven echter belangrijk: vermijd direct contact met verdachte huidlaesies, deel geen voorwerpen die in contact kunnen komen met de huid en zorg voor een goede persoonlijke hygiëne.
Bij ongebruikelijke of aanhoudende huidletsels, vooral na nauw contact met een persoon met soortgelijke symptomen of met zieke dieren, is het raadzaam een arts te raadplegen.
Bronnen: ECDC/PAHO/WHO
