Hoopvol nieuws komt uit Brazilië: de ontbossing in het Amazonegebied is de afgelopen dertien jaar tot het laagste niveau gedaald.
Volgens nieuwe gegevens van INPE, het Braziliaanse Nationale Instituut voor Ruimteonderzoek, heeft het DETER-satellietsysteem tussen 1 augustus 2025 en 31 juli 2026 2.874 vierkante kilometer aan nieuwe ontbossingswaarschuwingen gedetecteerd. Een cijfer dat een daling aangeeft van 36% ten opzichte van de voorgaande twaalf maanden en van 55,6% ten opzichte van het gemiddelde van de voorgaande tien jaar.
Om een lagere waarde te vinden moet je teruggaan naar de periode 2012-2013, toen werd 2.766 vierkante kilometer geregistreerd.
Ontbossing in het Amazonegebied op het laagste niveau sinds 2013 (en de rol van Lula)
DETER is het snelle monitoringsysteem dat door INPE wordt gebruikt om gebieden die getroffen zijn door nieuwe ontbossing vrijwel in realtime te identificeren en de autoriteiten in staat te stellen in te grijpen. De officiële gegevens zullen echter alleen afkomstig zijn van PRODES, het satellietprogramma met hoge resolutie dat elk jaar het daadwerkelijke verlies aan bos meet en dat de officiële referentie van de Braziliaanse regering vertegenwoordigt.
En als PRODES een daling bevestigt die vergelijkbaar is met die van DETER, zou Brazilië het laagste niveau van ontbossing in het Amazonegebied kunnen bereiken sinds het begin van de historische reeks, in 1988.
@Mongabay
De afname van de ontbossing valt samen met de versterking van het milieubeleid dat is ingezet na de terugkeer van de ontbossing Luiz Inácio Lula da Silva aan het presidentschap van Brazilië in 2023. De afgelopen jaren zijn de controles op illegale houtkap, landoperaties, satellietmonitoring en initiatieven om inheemse gebieden te beschermen toegenomen.
We praten er hier over: Een miljard dollar uit Brazilië om tropische bossen te redden: president Lula geeft een les aan de wereld
De Braziliaanse regering heeft ook de samenwerking geïntensiveerd met de gemeenten waar het bosverlies het meest geconcentreerd is en het verklaarde doel is om tegen 2030 tot nul illegale ontbossing te komen.
Voorbij de Amazone
De positieve trend beperkt zich niet tot het Amazonegebied. In de Cerrado, de uitgestrekte Braziliaanse tropische savanne die sterk wordt bedreigd door landbouwexpansie, registreerde DETER 5.119 vierkante kilometer aan ontbossingswaarschuwingen, 7,8% minder dan het jaar daarvoor. Dit is de laagste waarde van de afgelopen vijf jaar.
Gegevens met betrekking tot andere grote Braziliaanse ecosystemen nemen ook af.
Tussen augustus 2024 en juli 2025 is de ontbossing afgenomen:
Cijfers die laten zien hoeveel satellietmonitoring, -controles en overheidsbeleid een concrete impact kunnen hebben op de bescherming van ecosystemen.
Is de Amazone nu buiten gevaar?
Niet precies: de afname van de ontbossing mag niet worden verward met het einde van een inmiddels historische noodsituatie. Het selectief kappen van bomen, branden, droogte, bosfragmentatie en degradatie van het kreupelhout kunnen ecosystemen in gevaar brengen die, volgens de statistieken, formeel nog steeds “overeind” staan.
En de gevolgen kunnen ernstig zijn, omdat een aangetast bos minder koolstof opslaat, minder biodiversiteit herbergt en kwetsbaarder is voor nieuwe droogtes en branden. Het risico is bijzonder groot tijdens het droge seizoen, wanneer branden die worden gebruikt om landbouwgrond vrij te maken of weilanden te beheren uit de hand kunnen lopen en nabijgelegen bosgebieden kunnen bereiken.
De zeer ernstige droogte van 2023-2024 heeft al aangetoond dat branden en ecologische achteruitgang kunnen toenemen, zelfs als het volledig ontboste gebied afneemt.
De ineenstorting van de ontbossingsalarmen blijft daarom een van de beste nieuwsberichten die de afgelopen jaren uit het Amazonegebied zijn gekomen, maar het echte doel is ervoor te zorgen dat het bos levend, intact, vochtig blijft en in staat blijft zijn essentiële rol te spelen voor het klimaat en de biodiversiteit van de planeet.
