De Brug over de Straat van Messina keert krachtig terug naar het middelpunt van het debat, maar niet om redenen die verband houden met de daadwerkelijke duurzaamheid of het infrastructurele nut ervan. De belangrijkste Italiaanse milieuverenigingen – Greenpeace Italia, Legambiente, LIPU en WWF Italia – veroordelen krachtig de zoveelste versnelling door de regering, die opnieuw, vlak voor de vakantie in augustus, aandringt op de goedkeuring van autorisatieprocedures zonder dat er voldoende transparantie of beschikbaarheid van bepaalde gegevens is.
Verdachte versnelling op de brug over de zeestraat
Zoals in het verleden al is gebeurd, kiest de regering de periode vóór de weekdag om het document over “dwingende redenen van aanzienlijk openbaar belang” (IROPI) goed te keuren, een belangrijke stap om het proces te deblokkeren. De verhuizing, die plaatsvond op 4 augustus, was bijzonder abnormaal, aangezien het onderwerp niet eens op de agenda van de Raad van Ministers stond. Maar de kritieke kwesties houden hier niet op: op dit moment zijn noch het IROPI-document, noch het advies van de Hoge Raad voor Openbare Werken (CSLLPP) publiekelijk beschikbaar, hoewel de inhoud van laatstgenoemde al is gelekt.
Procedurele afwijkingen en gebrek aan transparantie
De verenigingen wijzen op een echte procedurele kortsluiting. Het oordeel van het CSLLPP, hoewel formeel positief, is in werkelijkheid sterk negatief en kritisch, zoals in het verleden al is gebeurd met de MER-commissie van het Ministerie van Milieu. De Raad heeft namelijk tal van fundamentele eisen geformuleerd, die in de definitieve ontwerpfase opgelost hadden moeten worden. Deze fase werd door de regering echter als afgesloten beschouwd.
De cruciale kwestie ligt in de timing: het advies van het CSLLPP werd gevraagd na dat van de EIA. De eisen gelden dus nu voor de uitvoeringsplanning, waarmee pas gestart kan worden nadat de opdracht is gegund. Dit mechanisme stelt de staat, zoals de verenigingen benadrukken, bloot aan enorme straffen als het werk niet wordt uitgevoerd, waardoor een zorgwekkend precedent wordt geschapen.
De brug: van infrastructureel werk naar politiek instrument?
Volgens Greenpeace, Legambiente, LIPU en WWF is het doel achter dit project niet zozeer de echte oplossing van het probleem van het oversteken van de Straat van Messina, maar eerder de introductie van een ‘fantasierijk en illusoir’ element in het politiek-electorale debat. Dit zou het mogelijk maken consensus te bereiken en tegelijkertijd middelen voor consultancy, opdrachten en zeer hoge salarissen te verdelen onder een naamloze vennootschap die door de jaren heen geen concrete resultaten heeft opgeleverd.
De verenigingen herinneren zich dat een soortgelijke poging om bouwplaatsen te starten, die van Cannitello in Calabrië, al in 2009 een bluf bleek te zijn. De Brug wordt goedgekeurd dankzij ad hoc regelgeving, waarbij vaak wetten worden uitgevaardigd die onderworpen zijn aan vertrouwensstemmingen door het Parlement, waarbij een diepgaander debat op basis van bepaalde gegevens wordt omzeild.
Onopgeloste problemen: milieu, seismiciteit en kosten
De neteligste kwesties – die verband houden met de impact op het milieu, naturalistische aspecten, seismisch risico, structurele complexiteit, transporteffectiviteit en economische duurzaamheid – worden paradoxaal genoeg ‘opgelost’ door ze terug te sturen naar de uitvoerende projectfase. Met andere woorden: de merites worden pas besproken nadat de opdracht is gegund.
Deze strategie betekent volgens de verenigingen dat de beslissing over een werk “nooit gebouwd in de wereld, met schandelijke kosten, in een zeer seismisch gebied en met universeel erkende milieu- en landschapswaarden” louter gebaseerd is op een “vertrouwensrelatie” met de regering, in plaats van op bepaalde en verifieerbare gegevens. Dit is een aanpak die GreenMe, die altijd aandacht heeft besteed aan duurzaamheid en transparantie, alleen maar kan bekritiseren en vraagt om een diepgaande heroverweging en een analyse op basis van concrete en objectieve gegevens.
