Ik ben Sstaten moesten zichzelf ‘evacueren’ zonder hulp van de overheid of noodwaarschuwingen. Dit is het lot dat sommige inheemse volkeren in Canada overkwam, die niet waren gewaarschuwd voor de bosbranden. De reden?
Volgens de First Nations-gemeenschappen zijn de door de overheid gebruikte noodwaarschuwingssystemen koloniaal van opzet en negeren ze feitelijk hun bestaan. Kortom, terwijl Canada wordt geconfronteerd met een van de meest intense brandseizoenen in zijn recente geschiedenis, melden inheemse gemeenschappen dat ze met rust worden gelaten bij de opmars van de vlammen: zonder tijdige waarschuwingen, zonder een gecoördineerd evacuatieplan en zonder de noodzakelijke steun om mensen, huizen en gebieden te redden.
In Ontario, waar branden grote delen van de provincie verwoesten, zijn dertien gemeenschappen gedwongen te evacueren, waaronder veel First Nations. Volgens premier Doug Ford van Ontario zijn al bijna 2.000 mensen verhuisd naar steden als Toronto en Niagara Falls. Maar voor sommige inheemse gemeenschappen verliep de evacuatie niet via een noodsysteem. En het was een race tegen de klok.
“Als we op het officiële bevel hadden gewacht, hadden we de lichamen geborgen”
Een van de meest getroffen gemeenschappen is die van de Namaygoosisagagun First Nation, in het noordwesten van Ontario, vlakbij Thunder Bay.
De afgelopen weken bereikte de brand snel het grondgebied van de gemeenschap. Ongeveer twintig mensen laadden een paar bezittingen in boten en staken een nabijgelegen meer over om in veiligheid te komen.
Alle leden wisten te ontsnappen, maar de gebouwen en infrastructuur van de gemeenschap werden volledig verwoest”, zegt Linda Debassige, leider van de algemene raad van de Anishinabek Nation, een organisatie die 39 First Nations in Ontario vertegenwoordigt.
Zijn beschuldiging is ernstig: als de gemeenschap had gewacht op een officieel evacuatiebevel, zou het risico zijn geweest dat ze “de lichamen van kinderen, ouderen, mannen en vrouwen terugvindenToch had gemeenschapsleider Helen Paavola in de dagen vóór de brand contact opgenomen met de federale overheid om naar de situatie te vragen. Het antwoord dat ze kreeg was dat er geen onmiddellijke dreiging was.
Toen kwam het vuur. Volgens vertegenwoordigers van de First Nations is het probleem niet alleen het beheer van noodsituaties, maar een systeem dat is gebouwd zonder rekening te houden met de specifieke kenmerken van inheemse gemeenschappen. Velen van hen wonen in afgelegen gebieden, die vaak alleen over het water of via beperkte verbindingen bereikbaar zijn. Een gecentraliseerd communicatiemodel kan daarom juist mislukken daar waar meer snelheid nodig is.
De huidige waarschuwingssystemen zijn ontworpen volgens een koloniale visie – sommige gemeenschappen beweren dat ze onvoldoende rekening houden met de aanwezigheid, organisatie en behoeften van de inheemse bevolking.
De relatie tussen inheemse gemeenschappen en branden is bijzonder complex. Veel First Nations wonen in de buurt van traditionele gebieden waarvan ze afhankelijk zijn voor cultuur, voedsel en economische activiteiten. De regering van Ontario heeft niet gereageerd op verzoeken om commentaar. Ondertussen zei premier Ford dat de provincie bereid is alles te besteden wat nodig is om de branden te bestrijden.
Maar voor degenen die alles verloren hebben, blijft de vraag: waarom was het nodig om te wachten tot de vlammen arriveerden om gehoord te worden? Bosbranden zijn een van de meest zichtbare gevolgen van de klimaatcrisis. Maar dit verhaal vertelt ook over een andere noodsituatie: die van gemeenschappen die het risico lopen onzichtbaar te worden op het moment dat ze bescherming het meest nodig hebben.
