Wat gebeurt er als de opwarming van de aarde een totale impact heeft op de groei van landen? Wat er gebeurt is dat een staat ongetwijfeld gedwongen wordt hogere uitgaven te doen en als gevolg daarvan de belastingen te verhogen of een grotere schuldenlast aan te gaan, in die echte vicieuze cirkel die vervolgens zijn weerslag heeft op de kosten van alle financieringen voor gezinnen en bedrijven.
De klimaatcrisis verergert daarom de last van de staatsschulden en er is maar één uitdrukking om dit alles te beschrijven: de verspreiding van het klimaat.
Het werd bedacht door een nieuwe studie van de CMCC Foundation – Euro-Mediterranean Centre on Climate Change, volgens welke – bij gebrek aan klimaatbeleid en aanpassingsmaatregelen – ons land in 2050 een BBP-niveau zou kunnen laten zien dat tot 6 procentpunten lager is dan in een scenario zonder klimaatschade.
Dit is de eerste studie die het klimaatrisico voor de financiën in Italië kwantificeert – legt Massimo Tavoni van CMCC uit, directeur van het Europees Instituut voor Economie en Milieu en auteur van de studie. Wij constateren dat het klimaatrisico ook een staatsrisico is, met macro-economische gevolgen die door de overheidsfinanciën heen sijpelen en zo een druk uitoefenen op de bestaande economische en budgettaire kwetsbaarheid.
De studie
Uit de gegevens blijkt dat de opwarming van de aarde tegen 2050 het Italiaanse bbp met tussen de 1,5% en 6% zou kunnen doen dalen en dat in het meest extreme scenario, met mondiale temperaturen die 3 tot 5 graden hoger zijn dan in het pre-industriële tijdperk (vandaag zijn we dicht bij +1,5°C), Italië het meest gestrafte land van de grote economieën van Europa zou kunnen zijn, en zelfs Spanje voorbij zou kunnen gaan, dat in het meest gematigde scenario daarentegen het meest gestraft zou zijn.
@CMCC
De stijging van de schuld/bbp-ratio en het grotere risico van de schuld veroorzaken een stijging van de rentetarieven, een stijging die we de klimaatspreiding zouden kunnen noemen – legt Carlo Carraro uit, rector emeritus van de Ca’ Foscari Universiteit van Venetië en een van de oprichters van de CMCC. Het tarief dat de staat moet betalen om de staatsschuld te financieren is daarom hoger als gevolg van het klimaatrisico, dit betekent hogere kosten voor de staat, dus hogere belastingen of hogere schulden, in een vicieuze cirkel die de kosten van alle financiering voor gezinnen en bedrijven beïnvloedt.
Deze verliezen aan het bbp hebben via nauw met elkaar verweven kanalen gevolgen voor de overheidsfinanciën. Een zwakkere groei vergroot automatisch de schuldquote, vermindert de beschikbare begrotingsruimte en maakt het beheer van de houdbaarheid van de schulden op de middellange en lange termijn complexer.
Kortom, een reeks analyses waaruit twee hoofdboodschappen naar voren komen:
Dus de oplossingen? Mitigatie en aanpassing zijn instrumenten om de economische groei en financiële stabiliteit te beschermen.
Voor een land als Italië, blootgesteld aan zowel klimaateffecten als beperkingen op het gebied van de overheidsfinanciën, betekent het uitstellen van actie het verhogen van de economische kosten van de opwarming van de aarde”, legt Matteo Calcaterra van de CMCC en auteur van het onderzoek uit. “Onze resultaten laten zien dat mitigatie en aanpassing niet alleen instrumenten voor milieubescherming zijn, maar echte hefbomen voor macro-economische en financiële stabiliteit: snel handelen bij het aanpakken van de klimaatcrisis betekent het beschermen van het groeitraject van het land en de duurzaamheid van de schulden op de lange termijn.
@CMCC
Het Europese raamwerk
Klimaatverandering treft niet iedereen op dezelfde manier. In Europa zijn het vooral de zuidelijke en oostelijke regio’s die de hoogste prijs betalen, waar de opwarming van de aarde een grotere impact heeft op de productiviteit, de infrastructuur onder druk zet en lokale economieën kwetsbaarder maakt.
De cijfers vertellen een realiteit die al gaande is. Tussen 1980 en 2024 hebben extreme weers- en klimaatgebeurtenissen in de Europese Unie economische verliezen veroorzaakt die naar schatting 822 miljard euro bedragen. En de trend versnelt: vier van de afgelopen vijf jaar behoren tot de duurste uit de hele historische reeks. Alleen al tussen 2021 en 2024 bedroeg de schade meer dan 208 miljard euro, meer dan een kwart van de verliezen die de afgelopen vijfenveertig jaar zijn opgelopen.
Vooral hittegolven en droogte wegen steeds zwaarder. Door de arbeidsproductiviteit te vertragen veroorzaakt extreme hitte nu al verliezen van tussen de 0,3% en 0,5% van het Europese bbp, met pieken boven de 1% in de meest kwetsbare gebieden. En zonder nieuwe aanpassingsmaatregelen zouden deze verliezen tegen 2060 meer dan 1,1% van het bbp van de Unie kunnen bedragen.
Aan het droogtefront zijn de zaken niet beter. In een scenario zonder verdere mitigatie- en aanpassingsinterventies zou de jaarlijkse economische schade voor de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk kunnen stijgen van de huidige 9 miljard naar ruim 65 miljard euro per jaar in een wereld die 4°C warmer is. Zelfs in dit geval zou het verhaal verre van uniform zijn: de zwaarste gevolgen zouden zich vooral in Zuid- en West-Europa concentreren, waar waterschaarste een van de belangrijkste economische uitdagingen van de komende decennia zal worden.
HIER is het volledige CMCC-rapport.
