Het hebben van minstens 30% boombedekking in elke stedelijke buurt zou de impact van hittegolven in Italiaanse steden aanzienlijk kunnen verminderen.
Dit blijkt uit een studie uitgevoerd door Cnr-Iret samen met het College of Environmental Science and Forestry van de State University of New York, gepubliceerd in npj Stedelijke duurzaamheid.
Onder het vergrootglas, tien Italiaanse steden – Bari, Bologna, Bolzano, Cagliari, Florence, Genua, Palermo, Rome, Turijn en Verona – en één veronderstelling: wat zou er gebeurd zijn tijdens de historische hittegolf van de zomer van 2003 als elke wijk minstens 30% bomen had gehad?
Het antwoord is duidelijk: de impact van de hitte, gemeten als overtollige hittegerelateerde sterfte onder 65-plussers, zou gemiddeld met ongeveer 36% zijn verminderd.
Wat zou er gebeuren in Italiaanse steden?
Bomen in de stad worden niet alleen gebruikt om er “mooi uit te zien”, maar ze koelen ook en vooral de omgeving af door schaduw en verdamping, d.w.z. het vrijkomen van water in de atmosfeer, wat helpt de warmte af te voeren.
Om deze effecten te schatten, gebruikten de onderzoekers het ‘i-Tree Cool Air’-stedelijke klimaatmodel, dat gegevens over temperatuur, vochtigheid, landbedekking en vegetatie combineert. De grootste voordelen ontstaan in de meest betonnen en dichtstbevolkte buurten, waar het stedelijke hitte-eiland het krachtigst toeslaat.
Bologna is de stad waar het verhogen van de boombedekking tot 30% het meest opvallende effect zou hebben: een vermindering van de blootstelling aan hittegolven met 84%. Zij volgen:
@CNR
Beperkter, maar nog steeds relevant, zijn de geschatte waarden voor:
De boodschap is duidelijk: het planten van bomen waar asfalt vandaag de dag domineert, kan een echte maatregel voor de volksgezondheid worden, vooral voor ouderen, die kwetsbaarder zijn voor de gevolgen van extreme hitte.
@CNR
Er is echter één punt dat vaak wordt genegeerd: het vergroten van de boombedekking betekent niet simpelweg het planten van nieuwe planten en het vervolgens vergeten ervan. In mediterrane klimaten, die steeds meer worden blootgesteld aan droogte en extreme temperaturen, hebben bomen water, doorlatende bodems en adequaat beheer nodig.
De onderzoekers wijzen er zelf op dat, om bomen gezond te houden zonder de luchtvochtigheid buitensporig te verhogen, het noodzakelijk zal zijn om groene infrastructuur en efficiënte waterbeheersystemen te integreren. In de praktijk: minder beton, meer drainerende oppervlakken, regenwaterrecuperatie en serieuze planning.
Meer bomen, minder vervuiling en meer CO2-opname
Het voordeel gaat niet alleen over de hitte. De studie benadrukt ook andere bijkomende voordelen: vermindering van de luchtvervuiling, minder afvoer van regenwater dankzij beter doorlatende oppervlakken en een grotere opname van CO2.
Over het geheel genomen zou de toename van het aantal stadsbomen verband houden met ecosysteemdiensten die naar schatting gemiddeld 56.000 dollar per jaar per vierkante kilometer bedragen. Rome vertoont qua omvang de hoogste totale waarde: 62,3 miljoen dollar per jaar aan extra ecosysteemdiensten.
Stedelijke boombedekking kan daarom niet langer worden behandeld als een esthetisch detail of als een uitgavepost in de gemeentelijke begrotingen. De 30% die in het onderzoek wordt aangegeven, zou een minimumdrempel moeten worden om Italiaanse steden midden in de klimaatcrisis te heroverwegen.
Hittegolven zijn niet langer uitzonderlijke gebeurtenissen, ze zijn er al en treffen vooral de meest kwetsbare buurten en transformeren de afwezigheid van groen in een risicofactor voor de gezondheid. De oplossing zou zijn om bomen op de juiste plekken te planten, ze te verzorgen, te beschermen en ze te beschouwen voor wat ze zijn: onmisbare bondgenoten om steden leefbaarder, koeler en eerlijker te maken.
