Tila, een 15-jarige Sumatraanse tijger, overleed in het Bioparco in Rome, aan een agressieve tumor die haar gezondheid de afgelopen weken al ernstig in gevaar had gebracht. Het exemplaar, dat in 2015 in de hoofdstad arriveerde via een Europees natuurbeschermingsprogramma gecoördineerd door EAZA, werd beschouwd als een integraal onderdeel van de bescherming van de soort. Tila, geboren in Chester Zoo, woonde al meer dan tien jaar in Rome en was een van de meest herkenbare dieren van de faciliteit geworden. Haar twee kinderen, Kasih en Kala, woonden ook bij haar, wat de continuïteit van het fokprogramma in gevangenschap symboliseerde.
Een bedreigde soort als gevolg van vernietigde bossen en stroperij
De Sumatraanse tijger, Panthera tigris sumatrae, is een van de meest bedreigde ondersoorten ter wereld. Er leven nog minder dan 400 exemplaren in het wild, geconcentreerd in de tropische bossen van Indonesië. Het voortbestaan van de soort wordt vooral in gevaar gebracht door ontbossing, die verband houdt met de omvorming van wilde gebieden in oliepalmplantages, en door illegale stroperij. In deze context presenteren Europese zoölogische programma’s zichzelf als ‘ex situ’-beschermingsinstrumenten, met als verklaarde doelstelling het in stand houden van genetisch stabiele populaties en, in theorie, het behoeden van de soort voor uitsterven.
De rol van dierentuinen en de kwestie van gevangenschap
Tila’s dood heropent echter een bredere en complexere kwestie: die van de gevangenschap van dieren. Als de rol van dit soort bouwwerken reëel is, kan aan de andere kant niet worden ontkend dat Tila haar hele leven ver van haar natuurlijke habitat heeft gewoond, in een ruimte die is gebouwd voor het menselijk zicht en die vaak wordt gezien als een attractie voor het publiek. Achter de beschermingsprogramma’s schuilt een minder zichtbare realiteit: dieren die, hoewel verzorgd en gecontroleerd, verstoken blijven van de complexiteit van hun oorspronkelijke omgeving, natuurlijk gedrag en bewegingsvrijheid op grote schaal.
Behoud of verkapte gevangenisstraf?
Het Biopark herinnerde Tila als onderdeel van de “familie” en als symbool van haar soort. Maar het debat blijft open: is natuurbehoud in een gecontroleerde omgeving een reëel alternatief voor habitatverlies of vertegenwoordigt het een vorm van biologische overleving die het wilde leven niet kan vervangen? Tila’s verhaal laat een dubbele erfenis na. Aan de ene kant de bijdrage aan de voortplanting van een bedreigde diersoort, aan de andere kant een vraag die blijft wegen: hoe duurzaam is het om de natuur te beschermen als deze onvermijdelijk ver van zichzelf wordt gehouden.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
