De uit zee opgetrokken netten hebben een uiterlijk dat alles zegt. Dikke touwen, verkleurde drijvers, harde kluwens van plastic en zout. Ze blijven er maanden, soms jaren, en blijven hun werk doen, zelfs als niemand meer naar ze op zoek is. Dit is de reden waarom spookuitrusting zo zwaar weegt in verhalen over zeevervuiling: het drijft, beweegt, raakt verstrikt, vangt dieren, schraapt over de zeebodem en laat plastic achter in het water dat heel langzaam wordt geconsumeerd. In de noordelijke Stille Oceaan heeft een project onder leiding van de Hawai’i Pacific University zojuist een concrete drempel overschreden: ruim 185 duizend pond achtergelaten vistuig, oftewel ongeveer 84 ton, werd in iets meer dan drie jaar teruggevonden.
Wanneer het spooktuig in de zee blijft, blijft het alleen vissen
De definitie is eenvoudig. Spookuitrusting is verloren, achtergelaten of weggegooid vistuig dat in het mariene milieu achterblijft. NOAA legt uit dat deze netten, lijnen, boeien, vallen en kabels zeedieren blijven vangen en doden, habitats verstikken en ook een gevaar voor de navigatie vormen. Binnen de Great Pacific Garbage Patch, het grote gebied waar plastic zich ophoopt tussen Californië en Hawaï, blijkt uit een studie gepubliceerd in Wetenschappelijke rapporten naar schatting minstens 79.000 ton drijvend plastic verspreid over ongeveer 1,6 miljoen vierkante kilometer, een oppervlakte die meer dan vijf keer zo groot is als Italië. In die massa bestond minstens 46% uit visnetten.
Hier zijn de details belangrijker dan de slogan. Wanneer een netwerk verloren gaat, stopt de schade niet op het moment van verspreiding. Het synthetische materiaal blijft resistent, blijft met de stroming meebewegen, haakt zich vast aan riffen, sleept sediment mee, verstoort het koraalleven en vangt vissen, schildpadden, zeezoogdieren en vogels. Het is een plastic dat actief blijft. En het is juist deze materiële koppigheid die spookuitrusting tot een van de zwaarste vormen van maritiem afval maakt.
Het Hawaii-project begint bij de vissers
Het idee van het Bounty Project heeft een concreetheid die onmiddellijk wordt begrepen: het herstel toevertrouwen aan degenen die zich al op zee bevinden. Het programma, dat in november 2022 werd gelanceerd door het Center for Marine Debris Research van Hawai’i Pacific University, werkt samen met de Hawai’i Longline Association en de Division of Aquatic Resources van het Hawaii Department of Natural Resources. Commerciële vissers die in aanmerking komen, ontvangen een vergoeding voor het terughalen van vistuig dat tijdens normale visserijactiviteiten verloren is gegaan. Zo wordt het materiaal in het water onderschept voordat het op kusten, riffen en gevoelige habitats terechtkomt.
De cijfers helpen de omvang van het project te begrijpen. De universiteit rapporteert ruim 690 gedocumenteerde hersteloperaties, 77 betrokken commerciële vissers en ruim 2.100 uur vrijwilligerswerk. Van de vissers die buiten het beuglijnsysteem actief zijn, wordt 76% van het geïdentificeerde materiaal binnen één uur verwijderd en 88% binnen twaalf uur. Het project omvat ook maandelijkse monitoring van gevoelige rifgebieden, waaronder Kāne’ohe Bay, specifiek om snel in te grijpen wanneer een net aan de grond loopt en over de zeebodem begint te slepen. HPU voegt er een feit aan toe dat een indicatie geeft van de zeldzaamheid van dit werk: het Bounty Project is een van de slechts drie bekende interventies die puin verwijderen in het afgelegen deel van de North Pacific Garbage Patch.
Er is ook een ander aspect, praktischer en minder verteld. Het gebruik van vissersvaartuigen die al aan het werk zijn, vermindert de behoefte aan specifieke transporten en verlaagt de uitstoot die verband houdt met hersteloperaties. NOAA, dat het initiatief ondersteunde met financiering voor 2022 en aanvullende steun van Ocean Conservancy, beschrijft juist deze formule als een efficiënte manier om de milieuvoordelen te vergroten en offshore-verwijderingen te versnellen.
Eenmaal terug op aarde komen de spookuitrustingen terecht in het meest ongemakkelijke deel van de zaak: management. In sociale posts wordt deze fase samengevat in drie geruststellende woorden, vaak ‘hergebruik’, ‘recycling’, ‘verwijdering’. De HPU-documentatie vertelt een concretere situatie. In feite volgt het grootste deel van het teruggewonnen materiaal het Hawaiiaanse pad dat Nets-to-Energy wordt genoemd: de netten worden versnipperd en naar H-Power gestuurd, waar ze uiteindelijk worden verbrand met de productie van elektriciteit. Een kleiner deel kiest andere wegen. 2.323 pond teruggewonnen materiaal werd versnipperd en gebruikt in een experimenteel asfaltproject van het Hawaii Department of Transportation genaamd Nets-to-Roads op ‘Ewa Beach. Een ander deel blijft opgeslagen voor verdere recyclingtests.
Hier krijgt het project echte diepgang. Herstel op zee verhindert dat deze netten tegen de oceaan kunnen blijven werken. Beheer aan land daarentegen brengt een industrieel, energie- en logistiek probleem met zich mee dat volledig op tafel blijft liggen. De Stille Oceaan blijft enorm. Ondertussen is 84 ton aan netten gestopt met het vasthouden van koralen, vinnen en schilden.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
