Op de heuvels van Bologna heerst een geschiedenis die ruikt naar aarde, herinnering en landbouwverzet. Hier, tussen stille rijen en eeuwenoude boerentechnieken, overleeft een kleine vrucht die de seizoenen kan trotseren: de Tondo da Servisch van Villa Ghigi, die wordt beschouwd als de meest noordelijke ingeblikte tomaat van Italië. Het is niet alleen een botanische curiositeit, maar het symbool van de hardnekkige biodiversiteit, gered van de vergetelheid dankzij de toewijding van degenen die ervoor hebben gekozen om niet te vergeten.
Villa Ghigi, een oase tussen verleden en heden
Het begon allemaal op het historische landgoed Villa Ghigi, actief sinds de zestiende eeuw en vandaag de dag omgevormd tot een openbaar park dat een kostbaar agrarisch erfgoed bewaart. Op deze plek, waar oude fruitbomen en vergeten variëteiten naast elkaar bestaan, vertelt het land nog steeds over het werk van generaties. Onder hen heeft de familie Cerè al meer dan een eeuw kennis van de landelijke traditie en aandacht voor detail bewaard, waardoor gewassen in leven worden gehouden die elders zijn verdwenen.
Gino Cerè, de bewaarder van de herinnering
Centraal in dit verhaal staat Gino Cerè, een boer die zijn leven wijdde aan het land en zijn geschiedenis. Hij werd geboren in 1939 en werkte tientallen jaren op de velden van Villa Ghigi, waarbij hij niet alleen fruit verzamelde, maar ook getuigenissen uit het verleden. Het keerpunt kwam door het bladeren in oude notitieboekjes uit de jaren veertig, waarin de vader verkopen en oogsten noteerde: tussen die cijfers verscheen al het kleine Servische tomaatje. Vanaf dat moment besloot Cerè het te beschermen en transformeerde hij zichzelf in de stille bewaker van een uniek ras.
@Villa Ghigi
Een kleine maar bijzondere vrucht
De Tondo da Servian valt op door zijn precieze kenmerken: klein formaat, dikke schil, intens rode kleur en een buitengewoon vermogen om maanden houdbaar te zijn. Gecultiveerd met zeer weinig water, volgens de siccagna-methode, behoudt hij zijn structuur ook na de oogst. Ooit werd het, net als druiven, op platforms op zolder geplaatst om in de winter te gebruiken. Het was een kostbaar ingrediënt dat bouillons en vakantiegerechten kon verrijken toen de tuin nu kaal was.
Van traditie naar de toekomst van biodiversiteit
Tegenwoordig blijft deze variëteit voortbestaan dankzij bescherming en gedeelde teeltprojecten. De soort wordt ook buiten het oorspronkelijke landgoed gekweekt en het genetische erfgoed wordt bewaard in onderzoekscentra, wat het belang ervan aantoont. Maar de waarde ervan gaat verder dan de wetenschap: het vertegenwoordigt een model van duurzame landbouw, gekoppeld aan het grondgebied en het geheugen.
In een tijdperk dat gedomineerd wordt door de standaardisatie van smaak, vertelt Tondo da Servin van Villa Ghigi een ander verhaal. Die van een kleine tomaat die, tegen alle verwachtingen in, wist te blijven. En om te leren dat zelfs de eenvoudigste dingen buitengewoon kunnen worden.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
