De mondiale markt voor hairextensions is al miljarden dollars waard en zal naar verwachting in 2028 de 14 miljard overschrijden. Toch blijven deze producten, ondanks hun wijdverbreide verspreiding, tot de minst gereguleerde en minst bestudeerde cosmetica behoren.
Een groep onderzoekers van het Silent Spring Institute, die in het tijdschrift publiceerden, vulde deze leemte op Milieu & Gezondheid wat door de auteurs zelf wordt gedefinieerd als de meest complete publieke analyse die ooit op hairextensions is uitgevoerd.
Wat zit er verborgen in extensies?
Om te begrijpen wat extensies werkelijk bevatten, kochten onderzoekers 43 van de meest populaire producten op de Amerikaanse markt, en selecteerden ze op basis van populariteit op sociale media, etiketverklaringen en verscheidenheid aan materialen: van synthetische Kanekalon-vezels tot onbewerkte, maagdelijke haarextensies van menselijk haar, waaronder bananenvezels, zijde en hybride mengsels.
Elk monster werd onderworpen aan tweedimensionale gaschromatografie gekoppeld aan massaspectrometrie met hoge resolutie (GCxGC-TOF-MS), een geavanceerde techniek die in staat is om zelfs in minimale sporen vluchtige en semi-vluchtige verbindingen te detecteren. De gegevensverwerking werd toevertrouwd aan het Highlight-platform voor kunstmatige intelligentie, dat speciaal is ontwikkeld voor niet-gerichte chemische analyses met hoge doorvoer.
Het resultaat? Maar liefst 933 verschillende chemische kenmerken, voor een totaal van meer dan 5.200 detecties verdeeld over alle monsters. Hiervan konden de onderzoekers 169 chemische stoffen positief identificeren en vervolgens hun risicopotentieel classificeren.
De meest zorgwekkende stoffen
Van de geïdentificeerde verbindingen komen er 48 voor op ten minste één van de officiële lijsten van gevaarlijke stoffen, waaronder de beroemde Proposition 65 van Californië, die waarschuwingen vereist voor producten die kankerverwekkende of voor de voortplanting giftige stoffen bevatten. 91% van de geanalyseerde monsters bevatte ten minste één van de stoffen op deze lijst.
Dit zijn de categorieën die het meeste alarm hebben veroorzaakt:
Organische tinverbindingen
Bijna 10% van de geanalyseerde monsters bevatte organotinverbindingen, een chemische klasse die normaal gesproken wordt geassocieerd met PVC-stabilisatoren en aangroeiwerende verven voor boten. Vier monsters van niet-gespecificeerde synthetische vezels hadden tinconcentraties van meer dan 0,4 gewichtsprocent, een waarde die de limieten van de Europese Unie overschrijdt (0,1%).
Onder de geïdentificeerde verbindingen valt dibutyldichloortine op, dat in de EU is geclassificeerd als een zeer zorgwekkende stof en verboden is in artikelen die bedoeld zijn voor consumenten boven bepaalde niveaus, en tributyltinchloride, een bekende hormoonontregelaar die bij laboratoriumdieren metabolische veranderingen veroorzaakt die vergelijkbaar zijn met het metabool syndroom, evenals insulineresistentie en lipidenstoornissen. Historisch gezien gebruikt in scheepsverven, is het gebruik ervan verboden vanwege de duidelijke aquatische toxiciteit.
Van bijzonder belang is dat percolaatanalyses hebben aangetoond dat deze verbindingen gedeeltelijk in het water kunnen migreren onder omstandigheden die een normale douche simuleren, met een significantere uitloging in een zure omgeving – zoals dat wordt bereikt met appelciderazijn, een huismiddeltje dat vaak wordt aanbevolen als voorwas voor synthetische hairextensions vóór gebruik.
Vlamvertragers en gehalogeneerde verbindingen
Het merendeel van de geanalyseerde synthetische verlengingen wordt op de markt gebracht als vlamvertragend of hittebestendig, eigenschappen die worden bereikt door de opname van gehalogeneerde verbindingen in het polymeer. Alle Kanekalon-vezels vertoonden zeer hoge concentraties chloor – tot 277.000 microgram per gram – consistent met de aanwezigheid van een vinylchloridepolymeer en gechloreerde vlamvertragers.
Er werden echter hoge niveaus van broom gedetecteerd in Mastermix-vezels, tussen 25.000 en 44.400 microgram per gram, wat wijst op gebromeerde polymeren of gebromeerde vlamvertragers. Aquatex-vezels, op de markt gebracht als waterafstotend, bevatten fluoride in aanzienlijke concentraties: een signaal dat mogelijk te wijten is aan de aanwezigheid van PFAS-stoffen, de beruchte ‘eeuwige verontreinigende stoffen’, hoewel de beschikbare gerichte analyses het niet mogelijk maakten specifieke PFAS te bevestigen.
Ftalaten, nitroaromaten en bekende kankerverwekkende stoffen
Andere stoffen die op de gevarenlijsten zijn bevestigd of voorlopig zijn geïdentificeerd, zijn onder meer bis(2-ethylhexyl)ftalaat (DEHP), een weekmaker met effecten op het voortplantingssysteem, dibutylftalaat, styreen (waarschijnlijk kankerverwekkend), tetrachloorethaan (zeer giftig voor de lever en de nieren) en benzofenon, aanwezig in talloze monsters van verschillende typen, waaronder Kanekalon, Mastermix en zelfs sommige human hair extensions. Ook in een monster van ruw mensenhaar werd het pesticide permethrin aangetroffen, waarschijnlijk een residu van een insectenbehandeling die tijdens de verwerking werd uitgevoerd.
Wie is meer blootgesteld
Extensions zijn voor veel consumenten geen product voor incidenteel gebruik: ze worden dagen, weken lang gedragen, in direct contact met de hoofdhuid, nek en huid. Ze worden onder de douche gebaad, verwarmd met stijltangen en haardrogers, en in sommige gevallen zelfs door kinderen gedragen. Kappers zijn er dagelijks mee bezig.
De onderzoekers benadrukken de belangrijke kwestie van gelijkheid in de gezondheidszorg: in de Verenigde Staten gebruikt meer dan 70% van de zwarte vrouwen minstens één keer per jaar extensies, terwijl dit percentage onder blanke vrouwen minder dan 10% bedraagt. Het is een markt die bovenal een last vormt voor een gemeenschap die toch al onevenredig is blootgesteld aan milieuvervuiling en die, als gevolg van het gebrek aan transparantie van de producten en het beperkte toezicht van de toezichthouders, gedwongen wordt om praktisch ‘blinde’ keuzes te maken.
“Groene” verklaringen zijn niet altijd betrouwbaar
Een opvallend feit betreft de extensies die op de markt worden gebracht als ecologische of niet-giftige producten. Spetra-vezels, bestempeld als ‘giftig’ en ‘ftalaatvrij’, behoorden tot de schoonste van het hele monster, in overeenstemming met de beweringen. Bananenvezels – verkocht als biologisch afbreekbaar, PVC-vrij en ftalaatvrij – bevatten echter bis(2-ethylhexyl)ftalaat in beide geteste monsters.
Bij slechts twee producten uit het gehele panel stonden geen chemicaliën op een gevarenlijst vermeld. Een resultaat dat laat zien hoe het voldoen aan bepaalde normen mogelijk is, maar verre van algemeen.
Wat onderzoekers vragen
De auteurs van het onderzoek roepen op tot meer transparantie in de samenstelling van vezels, strengere regelgeving – vooral voor organische tinverbindingen, die al verboden zijn in de EU, maar niet in de VS – en meer aandacht van gezondheidsautoriteiten.
Op praktisch vlak stellen zij voor om de blootstellingsroutes (inademing, huidcontact, inslikken) te onderzoeken, vooral voor de meest kwetsbare categorieën, en om nauwkeurigere kwantificeringsmethoden voor de geïdentificeerde verbindingen te ontwikkelen. Ten slotte moedigen ze producenten aan om producten te herformuleren en gevaarlijke stoffen te elimineren, waarbij ze bedenken dat er al veiliger alternatieven op de markt bestaan.
Hoe we onszelf kunnen verdedigen
Hoewel het onderzoek betrekking heeft op producten die in de Verenigde Staten worden verkocht – waar de cosmeticawetgeving minder restrictief is dan in de Europese Unie – is het probleem niet vreemd aan de Europese markt, waar sommige producten worden geïmporteerd via onlinenetwerken of van leveranciers voor kappers van twijfelachtige afkomst.
Enkele praktische indicaties om de blootstelling te verminderen:
