Terwijl de zeespiegel bijna overal ter wereld blijft stijgen, is er één plek waar het tegenovergestelde zal gebeuren: Groenland. Volgens een nieuw onderzoek zal de zee hier zakken. En de oorzaak is precies het smelten van het ijs. Hoe is dit mogelijk?
Het onderzoek, gepubliceerd op Natuurcommunicatielaat zien hoe de zeespiegel rond Groenland tegen 2100 met ongeveer 0,9 meter zou kunnen dalen in een scenario met lage emissies, en maar liefst 2,5 meter in een scenario met hoge emissies.
Een slechts schijnbare paradox, die vertelt hoe complex het aardsysteem is en hoe de effecten van de klimaatcrisis niet overal hetzelfde zijn.
Waarom zakt de zee terwijl het ijs smelt?
De eerste sleutelfactor is het zogenaamde glaciale isostatische herstel. De Groenlandse ijskap – tot anderhalve kilometer dik en in staat om 80% van het eiland te bedekken – verliest ongeveer 200 miljard ton ijs per jaar.
Wanneer zo’n enorme massa lichter wordt, begint de onderliggende aardkorst te stijgen.
Het is als een traagschuimmatras als je opstaat”, legt Lauren Lewright uit, eerste auteur van het onderzoek en promovendus in de geofysica aan het Lamont-Doherty Earth Observatory van de Columbia Climate School. Hoe minder gewicht er bovenop, hoe meer de aarde stijgt. En als het land stijgt, lijkt de zee, vergeleken met de kust, te dalen.
@Natuurcommunicatie
Dan is er nog een ander element dat vaak wordt genegeerd in het klimaatdebat: de zwaartekracht.
Grote ijskappen zijn niet alleen maar ijs: het zijn enorme massa’s die fysiek oceaanwater naar zich toe trekken. Wanneer de granaat massa verliest, neemt ook deze zwaartekracht af.
Resultaat? Het water “wegtrekt” van Groenland. Volgens de onderzoekers zou dit effect tot 30% van de voorspelde zeespiegeldaling rond het eiland kunnen verklaren.
Wat deze resultaten bijzonder robuust maakt, is de methode. In feite combineerde het team zeeniveaugegevens van duizenden jaren geleden, meer dan twintig jaar aan satellietmetingen en signalen van 57 GPS-stations verspreid over Groenland.
De vergelijking tussen modellen en echte waarnemingen leidde tot een belangrijke conclusie: de aarde reageert sneller op ijsverlies dan eerder werd gedacht. Dit betekent dat de lokale effecten van klimaatverandering zich eerder – en duidelijker – kunnen manifesteren dan eerder werd ingeschat.
Geen goed nieuws
Maar wees voorzichtig: de verlaging van de zeespiegel in Groenland is geen ‘goed nieuws’. Het is een teken van massaal ijsverlies, dat bijdraagt aan de stijgende zeeën elders, waardoor kuststeden en miljoenen mensen in gevaar komen.
@Natuurcommunicatie
In Groenland zullen de gevolgen anders zijn, maar even relevant: infrastructuren die op het huidige zeeniveau zijn gebouwd, kunnen zich ver van het water bevinden, navigatieroutes, visserijactiviteiten en toegang tot havens zouden veranderen. En slechts gedeeltelijk kan de verlaging van de zee helpen sommige kustgletsjers te stabiliseren: wetenschappers weten nog niet of dit voldoende zal zijn.
Dit onderzoek herinnert ons aan één belangrijk ding: klimaatverandering is niet uniform. Er is niet één ‘mondiaal zeeniveau’ dat het hele verhaal vertelt.
Elke regio reageert anders, gebaseerd op lokale factoren zoals geologie, ijsverlies en zwaartekracht.
En dit is precies de reden waarom het blijven ontkennen, bagatelliseren of politiseren van de klimaatcrisis niet alleen verkeerd, maar ook gevaarlijk is. Want zelfs als de zee lijkt te vallen, vertelt ze ons feitelijk hoe snel we de planeet veranderen.
