Het Davos Forum 2026 is officieel van start gegaan, in een mondiaal scenario dat allesbehalve geruststellend is: open conflicten, fragiele economieën, technologische revoluties die sneller gaan dan de regels. Tot en met vrijdag 23 januari zullen politieke leiders, industriële reuzen, wetenschappers, activisten en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld elkaar ontmoeten in de Zwitserse Alpen met het uitgesproken doel om te proberen de dialoog weer centraal te stellen in een steeds meer gefragmenteerde wereld. Zullen ze het halen?
Het thema dat voor deze editie is gekozen, Een geest van dialooghet is allesbehalve symbolisch. Het komt op een moment waarop de internationale samenwerking en het wederzijds vertrouwen op een dieptepunt lijken te staan. In de eerste plaats ligt de geopolitiek op tafel, te midden van allianties die onder druk staan, oorlogen en nieuwe machtsverhoudingen die tot doel hebben het internationale scenario opnieuw vorm te geven.
Terwijl enerzijds ook veel aandacht zal worden besteed aan technologische innovatie, met een specifieke focus op generatieve kunstmatige intelligentie, is anderzijds de toekomst van werk een ander belangrijk vraagstuk: digitale vaardigheden, productiviteit, welzijn, welzijnssystemen en nieuwe ongelijkheden zijn thema’s die verweven zijn met de technologische transitie. Het meest delicate punt blijft echter het milieuprobleem. Energie, water, biodiversiteit en klimaat spelen een rol als beslissende factoren voor economische en sociale stabiliteit. De uitdaging is om te begrijpen of we uiteindelijk van woorden naar concrete keuzes zullen gaan.
Davos in cijfers
Bijna 3.000 deelnemers uit meer dan 130 landen. Ongeveer 400 politieke leiders, waaronder 65 staatshoofden en regeringsleiders en zes vertegenwoordigers van de G7. Naast hen 850 CEO’s en presidenten van de belangrijkste mondiale multinationals. Een immens publiek waartoe ook internationale organisaties, vakbonden, universiteiten, denktanks, NGO’s en nieuwe generaties technologische ondernemers behoren. Een mozaïek dat, althans in opzet, een meer inclusieve discussie over de grote mondiale uitdagingen zou moeten garanderen.
Bovendien blijft het World Economic Forum niet beperkt tot de Zwitserse bergen. Ruim 200 wedstrijden worden in realtime gestreamd en gevolgd op officiële kanalen en via de hashtag #WEF26. Een continue stroom van debatten, gegevens en verklaringen die Davos tot een echt mondiaal platform maken.
Maar de centrale vraag blijft: zal Davos 2026 onder deze grote massa mensen opnieuw een toonbeeld van goede bedoelingen zijn of zal het er echt in slagen om de keuzes die er toe doen te beïnvloeden? Volgens Greenpeace en andere milieuorganisaties niet.
De crisis van het ‘mondiale leiderschap’ onder leiding van miljardairs
Het is in feite waar dat de aanwezigheid van politieke leiders en miljardairs in Davos een steeds duidelijker wordende crisis weer in de schijnwerpers brengt: die van een ‘mondiaal leiderschap’ dat zich blijft laten leiden door de belangen van de superrijken. Ze kwamen allemaal onder meer per privéjet aan: het rapport ‘Davos in the Sky’ schat dat er in 2025 709 privéjetvluchten in het Davos-gebied waren die konden worden toegeschreven aan WEF-deelnemers, met een stijging van 10% ten opzichte van 2024 en meer dan driemaal ten opzichte van 2023, ondanks het feit dat het aantal deelnemers vrijwel stabiel bleef.
Dit is het alarm dat Greenpeace genereert nu de Amerikaanse president Donald Trump op het World Economic Forum arriveert, op de eerste verjaardag van zijn tweede mandaat, in een klimaat dat wordt gekenmerkt door nieuwe handelsspanningen met Europa en toenemende geopolitieke instabiliteit.
Volgens de milieuorganisatie wordt het WEF opnieuw bevestigd als een showcase voor beleid dat de klimaatcrisis verergert, ongelijkheid aanwakkert en de economische onzekerheid vergroot, in plaats van de structurele oorzaken ervan aan te pakken.
Het bezoek van Trump legt de tegenstrijdigheid in het hart van Davos bloot – legt Clara Thompson, Europese manager van Greenpeace Duitsland, uit. Leiders die het klimaatbeleid ontmantelen wakkeren de vlammen van economische conflicten aan en vergroten de sociale verdeeldheid. Ze worden geprezen als mondiale staatslieden. Ondertussen komen de werkelijke kosten terecht bij mens en milieu. De ervaring van de afgelopen jaren heeft ons geleerd wat er gebeurt als de macht in handen blijft van extreme rijkdom: democratie, sociale rechtvaardigheid en klimaat zijn altijd de eerste slachtoffers.
Voor Greenpeace is de aanwezigheid van Trump symbolisch voor een bredere trend: de politiek wordt steeds meer gedomineerd door de belangen van miljardairs. Een dynamiek die, paradoxaal genoeg, ook naar voren komt uit het Global Risks Report 2026 van het WEF, waarin de toename van de geo-economische spanningen en het risico op een ineenstorting van het klimaat worden erkend, zonder echter de rol in twijfel te trekken die de concentratie van rijkdom en de macht van grote bedrijven spelen bij het veroorzaken van deze crises.
@Global Risks Report 2026
Het presidentschap van Trump laat zien wat er gebeurt als de macht van miljardairs geen grenzen kent – vervolgt Thompson. Grote technologiebedrijven, fossiele brandstoffenindustrieën en politieke leiders beïnvloeden mondiale keuzes zonder enige echte democratische verantwoordelijkheid. En Davos blijft dit systeem legitimeren, in plaats van het in twijfel te trekken.
Een centrale passage betreft de rol van Europa. Volgens Greenpeace moet de Europese Unie reageren op de groeiende spanningen met de Verenigde Staten door hun strategische afhankelijkheden te verminderen, te beginnen op energiegebied. De organisatie roept met name op tot het intrekken van de toezegging om Amerikaanse energie voor 750 miljard dollar aan te kopen en het blokkeren van nieuwe overeenkomsten voor vloeibaar aardgas (LNG).
Doorgaan met investeren in Amerikaans fossiel gas en ongereguleerde technologische monopolies is een ernstige vergissing – waarschuwt Thompson. Europa moet zich concentreren op echte energie-autonomie, sterke regulering van big tech en een eerlijker mondiaal belastingstelsel. Niet over een grotere onderwerping aan de machtspolitiek van miljardairs.
Greenpeace verwijst naar de noodzaak van een diepgaande hervorming van de internationale belastingregels en nodigt regeringen uit om de onderhandelingen over een belastingverdrag onder auspiciën van de VN te steunen, waarbij zij onderstreept dat geen van de in Davos besproken crises kan worden opgelost zonder een echte herverdeling van de economische verantwoordelijkheden.
De conclusie? Zonder de superrijken en grote vervuilende bedrijven te dwingen hun eerlijke deel te betalen, blijft praten over stabiliteit, klimaat en sociale rechtvaardigheid slechts een retorische exercitie.
Opnieuw presenteert Davos zichzelf als de plaats van grote verklaringen. Maar voor Greenpeace is de echte vraag een andere: hoe lang kan de wereld zich een ‘mondiaal leiderschap’ veroorloven dat degenen blijft beschermen die crises voeden in plaats van degenen die ze proberen op te lossen?
