In de bevroren diepten van de Allan Hills in Oost-Antarctica hebben wetenschappers luchtbellen ontdekt die vastzaten in het ijs en dateren van 6 miljoen jaar geleden, de oudste atmosferische vondst ooit. Het leiden van het onderzoek gepubliceerd op Pna’s er is het team van Sarah Shackleton (Woods Hole Oceanographic Institution) en John Higgins (Princeton University), betrokken bij het Coldex-project, dat al jaren probeert het oudste ijs ter wereld te recupereren.
Volgens onderzoekers functioneert elke ijskern als een intacte pagina van de geschiedenis van de aarde: kleine luchtbelletjes blijven erin opgesloten en vertellen ons hoe onze planeet eruit zag toen er geen mens bestond. Hier is echter sprake van een indrukwekkende tijdsprong. Ook Ed Brook, directeur van Coldex, bevestigt dit, verrast door de datering: ze verwachtten dat ijs drie miljoen jaar oud zou zijn, niet het dubbele.
Het ijs werd gedateerd dankzij het tekort aan Argon-40, een edelgas waarmee we, vergeleken met de huidige atmosfeer, de ouderdom van de ingesloten lucht kunnen schatten. Het is een geavanceerde methode, maar essentieel als het ijs geen continue reeksen vormt en de gelaagdheid moeilijk te reconstrueren is.
Een mysterieuze laag Mioceen-ijs
Metingen van zuurstofisotopen hebben ons in staat gesteld temperaturen uit het verleden te reconstrueren, wat een duidelijk feit aantoont: tussen 6 miljoen jaar geleden en het Pleistoceen koelde Antarctica met ongeveer 12 graden af. Een dergelijke eeuwenoude directe meting was nog nooit verkregen. Deze gegevens zijn niet slechts een getal: het zijn een concreet spoor van de klimatologische evolutie van het witte continent, een passage die helpt begrijpen hoe gletsjers reageerden op de natuurlijke veranderingen uit het verleden.
De nieuwe analyses bevestigen ook de waarde van oude kernen in de reconstructie van perioden waarin de aarde warmer was en met hogere zeeën dan nu. Het is een fundamenteel stuk om te begrijpen wat ons te wachten staat in een toekomst die wordt gekenmerkt door de opwarming van de aarde.
Het werk van het team bracht ook een enigmatisch element aan het licht: een laag basaal ijs, bijna zonder gas, te oud om met de huidige technieken te dateren. Maar één detail valt wetenschappers meteen op: dat oud ijs heeft isotopische temperaturen die ongeveer 5 graden hoger zijn dan die van het oudste gedateerde monster, dat van 6 miljoen jaar oud is.
Volgens de onderzoekers zou het een overgebleven fragment kunnen zijn van ‘adolescent’ Antarctica, daterend uit het Mioceen, toen het continent nog niet werd gedomineerd door huidig ijs. Misschien was het gewone sneeuw of permafrost die intact bleef toen de Oost-Antarctische ijskap groeide en alles op zijn pad opnam.
Met andere woorden: we kijken misschien naar een overblijfsel van de planeet zoals die was voordat Antarctica een gletsjerwoestijn werd. Dit onderzoek, hoewel complex, biedt een eenvoudige waarheid om te begrijpen: ijs bewaart niet alleen de kou, maar ook de herinnering aan de wereld. En hoe verder we teruggaan, hoe waardevoller die herinnering wordt.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
