De afgelopen jaren heeft zich een nogal merkwaardig tafereel verspreid: uitgeputte artsen die, in plaats van naar een operatiekamer te rennen, langzaam door een bos lopen. Geen geheime missies, geen vreemde experimenten. Het is gewoon zo bosbadeneen eeuwenoude Japanse praktijk die tegenwoordig onderdeel wordt van de training van degenen die elke dag de gezondheid verdedigen.
Susan Abookire brengt dit idee naar de strenge gangen van de Harvard Medical School, een specialiste en docent interne geneeskunde, die goed weet wat het betekent om te gaan met eindeloze diensten, complexe patiënten en het gevoel van ‘ik kan er niet meer tegen’ dat ontstaat wanneer het lichaam je waarschuwt dat je te hard hebt getrokken. Voor haar is het bos geen spiritueel toevluchtsoord, maar een plek waar het zenuwstelsel er eindelijk in slaagt de handrem te verwijderen.
Tijdens een buitensessie verteld door de columnist van Washington Post Dana Milbank, de stagiaires liepen zwijgend rond terwijl het licht door de bladeren filterde. Geen mantra, geen motiverende toespraak: alleen het geluid van de wind en een ademhaling die beetje bij beetje minder opgewonden werd. Abookire betoogt dat deze momenten geen ‘poëzie’ zijn. Ze zijn pure fysiologie.
En al jaren leidt het zorgprofessionals op die ‘bostherapeuten’ willen worden, een rol die nu wordt erkend in het ziekenhuisnetwerk van Mass General Brigham. Het idee is simpel: als degenen die voor anderen zorgen onder constante druk leven, is het misschien tijd om degenen die om anderen geven ook te behandelen.
Wat zegt de wetenschap?
Als het om bosbaden gaat, stellen velen zich onmiddellijk iets mystieks voor. In werkelijkheid is alles veel concreter. Een groot wetenschappelijk overzicht gepubliceerd in 2017 overInternationaal tijdschrift voor milieuonderzoek en volksgezondheid analyseerde tien jaar onderzoek, voornamelijk uitgevoerd in Japan en China, waar deze praktijk al tientallen jaren wortel schiet.
De wetenschappers hebben 64 onderzoeken doorgenomen en het resultaat is, om het kort te zeggen, dat het menselijk lichaam bijna net zo op de natuur reageert als op een medicijn: de bloeddruk daalt, de geest vertraagt, het immuunsysteem wordt geactiveerd, angst verliest aan intensiteit. En er is ook een interessant detail: bij veel mensen ontstaat er een gevoel van ‘verwondering’ dat geen spiritualiteit is, maar een mix van dankbaarheid en mentale helderheid die de dagen een beetje draaglijker maakt.
De auteurs verklaren deze effecten via een eenvoudig mechanisme: wanneer we omringd zijn door de natuur, deactiveren de hersenen het constante stressalarm en activeren in plaats daarvan het ‘rustige’ deel, dat ons in staat stelt te verteren, te rusten en helder te denken. Het is alsof het bos ons eraan herinnert dat we niet zijn ontworpen om de hele dag in de overlevingsmodus te leven.
De recensie zegt het openlijk: er is meer onderzoek nodig in het Westen, omdat de manier waarop we leven – chaotische steden, strakke deadlines, overal beeldschermen – het verdient om diepgaand bestudeerd te worden. Maar de richting is duidelijk: de natuur is geen gril, ze maakt deel uit van onze gezondheid.
Omdat bosbaden werkt, zelfs als je ‘bos’ een stadspark is
Het meest interessante is dat voor bosbaden geen ongerept bos nodig is. Uit onderzoek blijkt dat vijftien minuten in een stadspark voldoende zijn om de hartslag te verlagen en het gevoel te verlichten van ‘alles weegt op mij’ dat we vaak met ons meedragen. Er is zelfs een experiment waarbij deelnemers voor drie eenvoudige kamerplanten werden geplaatst. Resultaat: meer zuurstof in de prefrontale cortex, meer concentratie, minder onrust. Drie planten. Geen zen-tempel.
Terwijl Abookire gestresste artsen door de bomen van Massachusetts loodst, kunnen we gewoon langzamer gaan rijden in een openbare tuin, de geur van natte aarde herkennen, luisteren naar twee voetstappen op het pad. Je hebt geen filosofisch raamwerk nodig: het is het leven van alledag, het is de atmosfeer, het zorgt ervoor dat het lichaam zich kan herinneren hoe het moet ademen als niemand er achteraan zit.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
