De afgelopen twintig jaar heeft de aarde een soort ‘stap opzij’ gezet. We voelden het niet trillen, er was geen alarm, geen apocalyptisch signaal. Toch is de aardas ongeveer 80 centimeter van positie veranderd, een maatstaf die in de collectieve verbeelding eerder aan een liniaal doet denken dan aan een planetair fenomeen.
En ja: het is echt gebeurd. En de oorzaak, blijkt uit een onderzoek gepubliceerd in Geofysische onderzoeksbrievenwij zijn het. Om precies te zijn: het water dat we uit de grond halen en dat in de oceanen terechtkomt.
Tussen 1993 en 2010 heeft de mensheid 2.150 gigaton grondwater gewonnen. Het is een enorm bedrag, moeilijk voor te stellen. Maar waar het om gaat is de reis die dat water aflegt zodra het stijgt: het gaat door leidingen, sprinklers, steden… en bereikt uiteindelijk de zee.
Wat heeft dit met de aardas te maken?
Wetenschappers onder leiding van geofysicus Ki-Weon Seo hebben alle waterbewegingen van de planeet gereconstrueerd met behulp van satellietgegevens. Toen ze ook het uit de aquifers verwijderde water in de modellen verwerkten, kwam de afwijking van de aardas plotseling perfect overeen met de werkelijke waarnemingen.
Het is net als het verplaatsen van gewicht op een tol terwijl deze draait: het verandert de balans, het verandert de baan. En dus, terwijl we velden bevloeiden of reservoirs vulden, veranderde de aarde de manier waarop ze ronddraaide. Dit onderzoek geeft inhoud aan een vermoeden dat NASA al in 2016 had geuit, maar nu is er een nauwkeurig, duidelijk en geverifieerd cijfer: het oppompen van grondwater is een van de belangrijkste factoren in de drift van de aardas.
Omdat alles met elkaar verbonden is
Elke liter die uit een aquifer wordt gepompt, blijft niet waar hij is. Het bereikt zeeën en oceanen en draagt bij aan de stijging van de zeespiegel. De studie berekent dat deze activiteit alleen al in de geanalyseerde periode ongeveer 0,6 centimeter aan het oceaanniveau heeft toegevoegd. Het is geen enorme omvang, maar maakt deel uit van een mozaïek dat stukje bij beetje wordt gevuld.
En er zijn gebieden die zwaarder wegen dan andere: het noordwesten van India, waar de landbouw in zeer hoge mate water onttrekt, en het westen van de Verenigde Staten, dat al tientallen jaren met een structurele watercrisis kampt.
De onderzoekers leggen uit dat het onttrekken van water op deze breedtegraden om geometrische redenen een bijzonder sterk effect heeft op de aardas. Met andere woorden: het gaat niet alleen om de hoeveelheid, maar ook om de locatie van de onbalans.
Meet de aardas om te begrijpen hoe we water gebruiken
Tot nu toe was het observeren van de aardas een zaak van geofysici, iets dat het dynamische ‘karakter’ van de planeet onthulde. Nu wordt het een veel concreter instrument: door de bewegingen van de as te volgen, kunnen we begrijpen hoe de waterreserves op aarde veranderen. Niet regering voor regering, niet land voor land, maar op het niveau van hele continenten.
SEO vat het als volgt samen:
De oriëntatie van de aardas helpt ons te reconstrueren hoe grote watermassa’s zich in de loop van de tijd hebben verplaatst.
Het is een nieuwe manier om de mondiale watercrisis te lezen. Het komt niet van rekeningen, het komt niet van kunstmatige bassins: het komt van de helling van de planeet. En het is een heel moeilijke manier om te negeren.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
