Het zou me ongeveer 7.000 euro kosten als ik mijn eieren zou willen invriezen, zonder rekening te houden met de medicijnen en de kosten van de jaarlijkse opslag. Niets (of weinig meer) als ik een tumor had, maar als ik endometriose had of het risico liep op een vervroegde menopauze, kon ik de openbare route wel vergeten.
Dit is wat er gebeurt in Italië, waar de diagnoses van vrouwelijke onvruchtbaarheid elk jaar toenemen, waar mensen ervoor kiezen (of moeten) om steeds later een kind te krijgen en waar het invriezen van eieren daarom een passende maatregel zou zijn in deze tijden. Maar dat is niet zo.
Om deze reden heeft het collectief Stati Fresche een petitie gelanceerd met de vraag dat de sociale bevriezing valt onder de NHS. Alleen in Frankrijk bijvoorbeeld wordt preventieve cryopreservatie door de staat gegarandeerd tot de leeftijd van 40 jaar, terwijl het in Italië een particuliere en nooit gelijke kostenpost is, die zelfs van regio tot regio verschilt.
Wat gebeurt er (niet) in Italië
In Italië wordt vruchtbaarheidsbescherming niet als een afzonderlijk gezondheidsrecht beschouwd. De publieke dienst heeft vrijwel alleen betrekking op de oncofertiliteitsroutes, d.w.z. het behoud van eicellen vóór oncologische behandelingen die deze in gevaar zouden kunnen brengen. Al het andere – chronische ziekten, vroegtijdig falen van de eierstokken, endometriose, de keuze om het moederschap uit te stellen – valt op de schouders van mensen, die zich tot de particuliere sector moeten wenden.
De kosten liggen niet binnen ieders bereik: een cryopreservatiecyclus varieert gemiddeld van 5.000 tot 7.000 euro, met zeldzame lagere uitzonderingen in sommige regio’s (2.000-3.000 euro). Hieraan wordt de jaarlijkse instandhoudingsbijdrage toegevoegd, van 100 tot 300 euro, die varieert tussen aangesloten openbare structuren en particuliere centra.
Op regelgevend vlak zitten we vast aan Wet 40 van 2004, ontworpen voor de PMA. Bij gebrek aan een wet gewijd aan preventieve cryopreservatie heerst er verwarring: de procedure wordt nog steeds behandeld als een “accessoire” van medisch geassisteerde voortplanting, terwijl het doel ervan in werkelijkheid is om toekomstig verlies van vruchtbaarheid te voorkomen.
Het resultaat is een verdeeld land. Sommige regio’s – zoals Puglia, Lazio en deels Emilia-Romagna – zijn experimentele projecten of gesubsidieerde trajecten gestart, vaak gekoppeld aan specifieke klinische omstandigheden en de beschikbaarheid van lokale fondsen. Anderen bieden helemaal geen ondersteuning, zelfs niet in de ernstigste gevallen.
Tegenwoordig is cryopreservatie zelfs een economisch voorrecht. De gegevens verzameld door Wij zijn fris bevestig het: veel vrouwen ontdekken deze mogelijkheid te laat, wanneer de ovariële reserve al verminderd is of na een diagnose die vroegtijdige interventie zou vereisen.
Hieruit ontstond de campagne “Laten we eieren bevriezen, geen rechten”, om te vragen om de erkenning van preventieve cryopreservatie als een openbare gezondheidszorgdienst.
Een dergelijk ongelijk systeem laat degenen achter die het meest behoefte hebben aan preventie en gelijke toegang tot behandeling. Het is tijd om een stap vooruit te zetten.
