Op een afgelegen plek tussen Griekenland en Albanië heeft een groep onderzoekers een van de meest verbazingwekkende ontdekkingen ter wereld van ondergrondse dieren opgegraven: een gigantisch spinnenweb van meer dan 100 vierkante meter met daarin meer dan 111.000 spinnen. Een echt zijden ecosysteem, opgehangen tussen de wanden van een zwavelhoudende grot waar het licht nooit komt en de lucht dicht is met giftige gassen.
De studie, gepubliceerd in het tijdschrift Ondergrondse biologiewerd geleid door bioloog István Urák van de Sapientia Hongaarse Universiteit van Transsylvanië. Volgens de onderzoekers is dit het eerste bekende voorbeeld van coöperatief samenleven tussen twee soorten spinnen die van buitenaf rivalen zouden zijn.
Twee soorten die op het eerste gezicht rivalen zouden zijn
Het web werd gebouwd door Tegenaria domestica, de klassieke huisspin, en Prinerigone vagans, een andere soort die wijdverbreid is in Europa. Duizenden trechterwebben zijn met elkaar verweven en vormen een enkele structuur, die lijkt op een miniatuur stadswijk. Elke spin leeft in zijn eigen ‘zijdenappartement’, maar de hele kolonie fungeert als een collectief organisme en deelt ruimte en hulpbronnen.
Oppervlakkig gezien zijn tegenaria meestal roofdieren van de tweede soort. Maar in de giftige duisternis van de grot, waar zicht nutteloos is en overleven afhangt van samenwerking, veranderen de regels: de twee populaties leven vreedzaam naast elkaar, jagen op dezelfde prooi en exploiteren gezamenlijk de beperkte hulpbronnen van het milieu.
Een ecosysteem dat leeft zonder licht
Aan de basis van deze ongewone voedselketen bevinden zich kleine insecten, chironomiden, die zich voeden met microbiële biofilms gevormd door bacteriën die in staat zijn te leven dankzij de zwavel en waterstofsulfide van de ondergrondse stroom. Het is een systeem dat doet denken aan dat van de diepten van de oceaan, waar het leven gedijt zonder enige toevoer van zonlicht.
Uit genetische en microbiologische analyses is gebleken dat grotspinnen unieke aanpassingen hebben ontwikkeld: verschillend DNA en een minder diverse darmflora dan hun tegenhangers aan het oppervlak. Voor wetenschappers vertegenwoordigt deze ‘zijdenstad’ een buitengewoon venster op de evolutie in extreme omgevingen – en een schat die moet worden beschermd voordat menselijke activiteit deze in gevaar kan brengen.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
