Ze hebben de bijnaam “voor altijd chemicaliën“Omdat ze, eenmaal verspreid in het milieu, vrijwel nooit worden afgebroken. We hebben het uiteraard over PFAS (perfluoralkylstoffen) die zich ophopen in water, bodem en levende organismen, in de voedselketen terechtkomen en mogelijk schadelijke gevolgen hebben voor de menselijke gezondheid en ecosystemen.
Jarenlang hebben wetenschappers en instellingen over de hele wereld gezocht naar effectieve oplossingen om ze bij de wortel te elimineren, en niet alleen om ze te filteren of te isoleren. Hoewel traditionele systemen met actieve kool of omgekeerde osmose erin slagen een deel van de PFAS vast te houden, is het werkelijke doel van het huidige onderzoek de volledige afbraak ervan, dat wil zeggen het verbreken van de chemische bindingen die ze zo persistent maken.
En het is precies langs deze weg dat een Italiaans project wordt ingevoegd dat grote aandacht trok op Ecomondo 2025, de internationale beurs gewijd aan de ecologische transitie. We hebben het over een innovatieve technologie die in staat is PFAS in percolaat van stortplaatsen af te breken, ontwikkeld door Acque del Chiampo in samenwerking met K-INN Tech, een spin-off van de Universiteit van Padua.
Het systeem werd in de patentfase gepresenteerd op de stand van Viveracqua, het consortium dat de twaalf openbare waterbeheerders van Veneto samenbrengt, met medewerking van Utilitalia, de federatie van Italiaanse openbare dienstbedrijven.
De technologie heeft ook een belangrijke nationale erkenning gekregen: het Certificate of Good Territorial Practice for a more Sustainable Italy van ASviS (Italiaanse Alliantie voor Duurzame Ontwikkeling), het netwerk dat meer dan 300 entiteiten coördineert die zich inzetten voor de implementatie van de Agenda 2030 van de Verenigde Naties.
Als verzameling publieke managers zijn wij van mening dat de grootste waarde van dit soort ervaringen ligt in de mogelijkheid om de resultaten beschikbaar te maken voor andere gebieden – aldus Monica Manto, president van Viveracqua –. Waterveiligheid is een complex proces dat een langetermijnvisie, continuïteit en gedeelde verantwoordelijkheid vereist.
Hoe de nieuwe technologie die PFAS ‘vernietigt’ werkt
Het hart van deze oplossing is een experimentele brander met hoog rendement, ontwikkeld door onderzoekers van K-INN Tech. Via een gecontroleerd thermisch proces slaagt het systeem erin de chemische bindingen te verbreken die PFAS vrijwel onverwoestbaar maken, wat leidt tot hun mineralisatie. In de praktijk worden stoffen afgebroken tot stabiele en niet-giftige elementen, met een gemiddeld rendement van 95%.
In tegenstelling tot conventionele technieken waarbij PFAS simpelweg in de filters worden opgevangen, vernietigt dit proces ze feitelijk, waardoor wordt voorkomen dat ze weer in het milieu terechtkomen. Het is een enorme stap voorwaarts op weg naar een toekomst waarin chemicaliën eindelijk voor altijd slechts een herinnering kunnen worden.
We werken al enkele jaren aan het bereiken van totale, en niet gedeeltelijke, degradatie – legt Micol Della Zassa, CEO van K-INN Tech – uit. Deze technologie vertegenwoordigt een belangrijke mijlpaal en een solide basis waarop verdere procesverbeteringen kunnen worden gebouwd.
Op zoek naar oplossingen tegen PFAS
Het project kwam voort uit een meerjarige inzet van Acque del Chiampo, dat sinds 2013 – het jaar waarin het ernstige probleem van PFAS-vervuiling in de regio Vicenza naar voren kwam – ruim 37 miljoen euro heeft geïnvesteerd in de veiligheid en uitbreiding van waternetwerken, naast filtratie met actieve kool.
Dankzij dit onderzoek opent het Venetiaanse bedrijf vandaag een nieuwe fase, die van daadwerkelijke terugwinning, in lijn met de Europese doelstellingen om de vervuiling terug te dringen en de watervoorraden te beschermen.
We moeten niet alleen aan het heden denken, maar ook aan de toekomst – onderstreept Andrea Chiorboli, algemeen directeur van Acque del Chiampo –. Vandaag stellen we in de internationale showcase van Ecomondo een technologie voor die we verder willen implementeren, waarbij we instellingen, onderzoeksinstellingen en investeerders betrekken.
Het experiment vertegenwoordigt ook een concreet voorbeeld van een deugdzame samenwerking tussen publiek en privaat, waarbij wetenschappelijke expertise en verantwoordelijkheid voor het milieu worden gecombineerd.
Deze technologie is het resultaat van een gedeeld pad en vertegenwoordigt een teken van hoop voor degenen die vandaag de dag te maken krijgen met het drama van PFAS – herinnerde Renzo Marcigaglia, president van Acque del Chiampo –. Het is nog maar het begin van een reis die we samen willen voortzetten, om de definitieve eliminatie van deze gevaarlijke stoffen te bereiken.
Met de presentatie van deze veelbelovende technologie bevestigt Ecomondo opnieuw zichzelf als de ideale showcase voor innovaties die onderzoek, duurzaamheid en milieubescherming combineren en concrete oplossingen bieden tegen PFAS-vervuiling.
