Astronomen hebben een nieuwe potentieel bewoonbare wereld ontdekt, GJ 251 c, gelegen in het sterrenbeeld Tweelingen, ongeveer 18 lichtjaar van de aarde. Het is een superaarde, dat wil zeggen een rotsachtige planeet groter dan de onze, met een massa die gelijk is aan ongeveer vier keer die van de aarde.
GJ 251 c draait in een baan om een kleine rode dwerg, de ster Gliese 251, en voltooit elke ongeveer 53 dagen een volledige omwenteling. Deze afstand tot zijn ster plaatst hem in de bewoonbare zone, het gebied waar de temperaturen ervoor kunnen zorgen dat er vloeibaar water op het oppervlak kan bestaan – een fundamentele voorwaarde voor het leven zoals wij dat kennen.
Een ontdekking die de zoektocht naar aardachtige planeten dichterbij brengt
Het nieuws, aangekondigd door een internationaal team van astronomen, vertegenwoordigt een belangrijke stap in de studie van planeten buiten het zonnestelsel. De nabijheid van de aarde maakt GJ 251 c een ideaal doelwit voor meer gedetailleerde toekomstige waarnemingen, onder meer met telescopen van de nieuwe generatie, die mogelijk de atmosfeer en de chemische samenstelling ervan kunnen bestuderen.
De instrumenten die deze ontdekking mogelijk maakten – zoals de Habitable-Zone Planet Finder-spectrograaf en het NEID-instrument – detecteerden de planeet door de variaties in het licht van de ster te analyseren, als gevolg van de zwaartekracht van het lichaam in een baan. Precisiewerk dat het mogelijk maakte om het signaal van de planeet te onderscheiden van de “ruis” als gevolg van de activiteit van de ster zelf.
Veelbelovend, maar nog niet “bewoonbaar”
Ondanks de bemoedigende uitgangspunten kunnen we nog niet spreken van een bewoonbare planeet. De ster Gliese 251 is in feite een rode dwerg, een type ster dat bekend staat om zijn sterke stralingsemissies en stellaire stormen die na verloop van tijd de atmosfeer van een nabijgelegen planeet kunnen beschadigen of verspreiden.
Bovendien zijn de huidige metingen alleen gebaseerd op de minimale massa: we kennen de straal, dichtheid of werkelijke atmosferische samenstelling van GJ 251 c nog niet. Zonder deze gegevens is het onmogelijk om te bepalen of het werkelijk vloeibaar water aan de oppervlakte kan houden of dat het in plaats daarvan een dorre en onherbergzame wereld is.
Juist omdat hij zich op relatief korte afstand bevindt, zal GJ 251 c een van de belangrijkste doelen zijn van toekomstige grond- en ruimtetelescopen, zoals de 30-meter telescopen die momenteel in aanbouw zijn. Toekomstig onderzoek zal proberen eventuele gassen in de atmosfeer – zoals zuurstof, methaan of waterdamp – te identificeren die tekenen kunnen zijn van biologische activiteit.
We zullen ook beter begrijpen hoe rode dwergen feitelijk in staat zijn om bewoonbare planeten te huisvesten, een centraal thema in de hedendaagse astrobiologie: zij zijn in feite de meest voorkomende sterren in onze Melkweg.
De ontdekking van GJ 251 c herinnert ons eraan hoe vol mogelijkheden het universum is. We weten nog steeds niet of deze planeet leven zou kunnen herbergen, maar de ontdekking laat zien dat potentieel aardachtige werelden veel dichterbij kunnen zijn dan we denken. Elke nieuwe waarneming brengt ons dichter bij het begrip of we werkelijk alleen zijn in de kosmos of dat er ergens een andere blauwe planeet om zijn ster draait.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
