Zijn we er zeker van dat de evolutie van de mens nog steeds de genen is? Volgens Timothy Waring en Zachary Wood, twee onderzoekers van de Universiteit van Maine, is het antwoord nee. In een studie gepubliceerd in het tijdschrift Biowetenschapde twee auteurs stellen een hypothese voor die ons laat bespreken: cultuur zou nu genetica hebben overwonnen bij het bepalen van de richting van de menselijke evolutie.
Dit is niet alleen een theoretische reflectie: culturele veranderingen vandaag wijzigen ons leven, onze lichamen en onze samenlevingen veel sneller dan genetische mutaties. En dit zou het begin kunnen markeren van een nieuwe fase van onze evolutionaire geschiedenis.
Glazen, Cesarei, Internet: Culture vindt oplossingen waar genetica niet aankomt
De reacties op problemen komen niet meer alleen uit DNA, maar uit gedeelde tools en kennis. En dit verandert alles.
De onderzoekers leggen uit dat cultuur fungeert als een snel aanpassingssysteem, in staat om in een zeer snelle tijd met milieu- en sociale uitdagingen aan te gaan. Laten we bijvoorbeeld de bril nemen: een persoon met visieproblemen zou in het verleden meer moeite hebben gehad om te overleven of bij te dragen aan de gemeenschap. Tegenwoordig compenseert een eenvoudig cultureel object echter dat “genetische defect”.
Hetzelfde geldt voor de keizersnede of vaccinaties: culturele interventies die mensen die vanuit genetisch oogpunt kwetsbaarder zouden zijn, meer kwetsbaar zijn, kunnen leven en gedijen.
Volgens Wood,
Cultuur leidt evolutie bij een ritme dat genen niet kunnen ondersteunen.
Een ritme dat niet alleen betrekking heeft op technologie, maar alles met betrekking tot de organisatie van de samenleving.
De mens transformeert zich in een sociaal “superorganisme”
We hebben het niet over science fiction: samenwerking tussen individuen kan onze nieuwe “evolutionaire strategie” worden
Waring en hout bevorderen een fascinerende hypothese: de mens zou evolueren van individualistische soorten naar collectieve soorten, waar overleving steeds meer afhankelijk is van de sterkte van de groepen. Net zoals het gebeurt voor mieren, bijen of termieten, die in extreem georganiseerde en onderling afhankelijke gemeenschappen wonen.
In tegenstelling tot DNA, dat passief wordt overgedragen door ouders op hun kinderen, wordt cultuur actief geleerd door gedrag, imitatie, taal en persoonlijke keuzes. Het is niet alleen een erfenis: het is iets dat we besluiten om aan te nemen, aan te passen en te verzenden.
Dat is de reden waarom culturele systemen zoals openbare school, gezondheid, rechtvaardigheid of technologische netwerken centraal staan in onze evolutie. Ze helpen ons niet alleen om beter te leven, maar beïnvloeden direct wie we zijn en wie we kunnen worden.
Van biologie tot cultuur: de toekomst van evolutie is al begonnen
Technologieën, geneeskunde en sociale keuzes hebben al invloed op hoe we onszelf reproduceren en hoe we in een of andere generatie zullen leven
Als we denken aan medisch geassisteerde voortplanting, genetische bewerking of zelfs alleen het gebruik van sociale netwerken, realiseren we ons dat we al culturele systemen ervaren die onze biologie rechtstreeks vormen.
Volgens Waring kunnen we ons snel in een wereld bevinden waar culturele beslissingen ook zullen beïnvloeden hoe we evolueren, misschien meer dan de genen zelf. Het is een scenario dat voor veel vragen opent: hoeveel controle zullen we hebben over evolutionaire keuzes? En wat zullen de risico’s zijn?
Cultuur betekent geen vooruitgang voor iedereen: het gevaar van wereldwijde ongelijkheden
Culturele evolutie kan in vele richtingen gaan, niet allemaal positief. En niet allemaal op dezelfde manier toegankelijk
Wood verduidelijkt onmiddellijk een fundamenteel punt:
We zeggen niet dat de meeste technologische bedrijven beter zijn. Cultuur kan evolueren naar positieve of negatieve richtingen. En bovenal heeft niet iedereen toegang tot dezelfde culturele hulpmiddelen.
Als de evolutie steeds meer afhankelijk is van culturele systemen, wordt het nog urgenter om eerlijke toegang tot gezondheid, onderwijs, technologie en informatie te garanderen. Anders lopen we het risico nieuwe vormen van uitsluiting te creëren, die niet alleen worden weerspiegeld op de levensomstandigheden, maar ook op onze evolutie als soort.
Om deze reden werken onderzoekers aan wiskundige modellen om deze verandering te controleren, te begrijpen waar het ons brengt en hoe we het op een duurzame manier kunnen beheren.
Zoals Waring concludeert,
Onze toekomst kan minder afhangen van de genen die we erven, en nog veel meer van de culturele systemen die we kiezen om te bouwen.
U kunt ook geïnteresseerd zijn in:
