Elk jaar, op 6 mei, gaat er weer een enorme wond open voor de inwoners van Friuli-Venezia Giulia. Het is vijftig jaar geleden dat de regio werd getroffen door een verschrikkelijke aardbeving, die bijna duizend doden veroorzaakte en 100.000 mensen ontheemde. Om 21.00 uur schudde de aarde gedurende ongeveer 60 eindeloze seconden, waardoor tientallen gemeenten met de grond gelijk werden gemaakt. De aardbeving met een kracht van 6,5 op de schaal van Richter, die wordt beschouwd als de vijfde meest verwoestende aardbeving ooit voor Italië, werd zelfs in Rome gevoeld.
De gemeenten Gemona, Venzone, Osoppo en Cividale del Friuli behoorden tot de zwaarst getroffen door de catastrofale aardbeving. Middeleeuwse kerken, historische gebouwen en landhuizen die er eeuwenlang hadden gestaan, stortten binnen enkele seconden in. Het landschap veranderde drastisch en de landen die hele generaties hadden zien passeren, werden taferelen van verlatenheid.
De buitengewone kracht van solidariteit
De tol was tragisch: honderden slachtoffers, vermiste mensen en tienduizenden burgers raakten dakloos, terwijl reddingswerkers werden geconfronteerd met een noodsituatie van buitengewone omvang. Ziekenhuizen, die toch al overbelast waren, hadden moeite om het groeiende aantal gewonden het hoofd te bieden. De angst en pijn waren voelbaar, maar de solidariteit en vastberadenheid van de bevolking, gesteund door nationale en internationale hulpgroepen, ontpopte zich al snel als een baken van hoop te midden van de verwoestingen.
En bijna vijftig jaar later herinneren Friuliaanse burgers zich die dramatische pagina uit de geschiedenis op sociale media om de herinnering levend te houden, maar ook om dankbaarheid te uiten voor de solidariteit die uit alle delen van het land kwam op dat moment van moeilijkheden en pijn.
“Ik wist dat het gevecht tegen de tijd was begonnen”: de stem van de brandweer
Op die dramatische momenten herinneren degenen aan de frontlinie zich nog elk detail. Giorgio Godina, destijds ambtenaar van de brandweer van Udine, aarzelde geen moment:
Ik wist dat de race tegen de klok was begonnen. Ik besloot dat als er geen oproepen om hulp zouden zijn, wij degenen zouden zijn die ernaar zouden zoeken.
De impact op de realiteit buiten de kazerne was brutaal: totale duisternis, verstikkende stofwolken, straten vol puin waardoor het vrijwel onmogelijk was de woonwijken te bereiken. De reddingswerkers werden ondergedompeld in een apocalyptisch scenario, overweldigd – zegt Godina – door
een intens gevoel van moedeloosheid, diepe angst en een gevoel van volledige hulpeloosheid en grote kwetsbaarheid
Een van de meest ontroerende getuigenissen blijft de redding van een klein meisje in Gemona del Friuli. In de met stof gevulde duisternis zag de brandweerman iets ongewoons:
Ik dacht dat ik een lap aan het dak zag hangen, maar door aanraking besefte ik dat het een lange haarlok was.. Toen hij dichterbij kwam, ontdekte hij een stoffig gezicht met twee grote ogen, de starre blik van een klein meisje dat in absolute stilte huilt. Het zat vast onder een balk van gewapend beton, werd losgemaakt door de constructie door te snijden en via een dakraam naar buiten gehaald. Het was een moment van extreme vreugde en voldoening – besluit Godina -, onze eerste hulp met een gunstig resultaat, een episode die mijn professionele leven voor altijd heeft gemarkeerd.
De reactie van het Nationale Korps was enorm: 1.500 brandweerlieden en 558 voertuigen kwamen uit heel Italië om te graven en de bevolking te helpen. De uiteindelijke tol bedroeg 965 slachtoffers, waaronder vier brandweerlieden die omkwamen bij een tragisch helikopterongeluk tijdens operaties – een offer dat een integraal onderdeel blijft van de herinnering aan dit land.
Friuli bedankt en vergeet het niet
49 jaar zijn verstreken, we mogen nooit de slachtoffers, de reddingspogingen, de solidariteit en de hulp, het reactievermogen en de visie vergeten van degenen die belangrijke keuzes hebben gemaakt en moeilijke momenten hebben beheerd, van buitengewone ondernemers. – Roberto Revelant, de burgemeester van Gemona del Friuli, het epicentrum van de aardbeving, schreef vorig jaar op Facebook. – (EN) We moeten trots zijn op het Friulische volk, dat destijds op de proef werd gesteld, maar dat zichzelf heeft bewezen als eerlijke, onvermoeibare werkers, moedig en vastberaden. Van die ervaring hebben ook wij, kinderen van hetzelfde land, zelfs vandaag de dag nog veel te leren.
Ieder jaar op 6 mei herbeleven de inwoners van Friuli het drama dat hen diep heeft getroffen. En ondanks de pijn bedankt Friuli en vergeet niet:
Het belang van geheugen en preventie
Vandaag, bijna een halve eeuw later, vertegenwoordigt de verjaardag van de aardbeving in Friuli een moment van reflectie en herdenking. De littekens die die nacht hebben achtergelaten zijn nog steeds zichtbaar in de ruïnes van sommige steden, maar vooral in het hart van de Friulische gemeenschap, die zich echter met kracht en moed heeft kunnen herpakken. De herinnering aan 6 mei 1976 is niet alleen van fundamenteel belang om de slachtoffers en het lijden te herdenken, maar ook om het bewustzijn te vergroten van het belang van preventie en voorbereiding op seismische noodsituaties.
In de loop der jaren is er feitelijk veel vooruitgang geboekt op het gebied van seismische kartering, bij de bouw van veiliger gebouwen en bij de bevordering van preventie- en paraatheidsbeleid. De regio Friuli Venezia Giulia heeft samen met andere lokale autoriteiten geïnvesteerd in het vergroten van het bewustzijn onder de bevolking, zodat de nieuwe generaties er klaar voor kunnen zijn.
