Ook 2025 werd gekenmerkt door de gevolgen van de klimaatcrisis. We weten het, we schrijven er al maanden over en we zullen dat blijven doen. Maar er is een andere kant van de medaille die ruimte verdient: de verhalen waarin iets werkte. In de laboratoria, aan de kust, in de zonnepanelenfabrieken heeft iemand meetbare resultaten behaald. We willen ze herdenken omdat ze aantonen dat actie, geleid door de wetenschap en ondersteund door doorzettingsvermogen, concrete effecten oplevert.
1 – Hernieuwbare energiebronnen inhalen
Voor het eerst in de geschiedenis van de industriële mensheid hebben hernieuwbare energiebronnen steenkool verdrongen van de troon van de mondiale elektriciteitsopwekking. Een duidelijke, onomkeerbare inhaalactie, die het einde van een tijdperk markeert.
China maakte het verschil. In mei overtrof het de 1 terawatt aan geïnstalleerde zonnecapaciteit. In de eerste zes maanden van 2025 voegde Peking 256 gigawatt aan nieuwe zonne-energiecentrales toe: het dubbele van de rest van de planeet samen. Projecties spreken van 4.600 GW aan nieuwe hernieuwbare capaciteit tussen 2025 en 2030, het dubbele van de voorgaande periode van vijf jaar.
2 – Een schildpad buiten de rode zone
Chelonia mydas heeft de rode zone verlaten. De groene zeeschildpad is, na tientallen jaren in de categorie ‘bedreigd’ op de Rode Lijst van de IUCN te hebben doorgebracht, gestegen tot ‘minst zorgwekkend’. De wereldbevolking is sinds de jaren zeventig met 28% gegroeid. De cijfers komen van Ascension Island, Brazilië, Mexico, Hawaï. In sommige gebieden herstellen de populaties zich tot niveaus die dicht bij die van vóór de commerciële exploitatie liggen, dankzij de bescherming van broedplaatsen en de vermindering van de toevallige vangst in netten. De IUCN Marine Turtle Specialist Group noemde het een “verbazingwekkend” resultaat.
3 – De oceaan krijgt zijn verdrag
In september ratificeerden ruim zestig landen het VN-verdrag over de volle zee. Het zal in januari in werking treden en voor het eerst de bescherming van de biodiversiteit in internationale wateren regelen – die 64 procent van de oceaan die tot nu toe niemandsland was, of beter gezegd, de zee van iedereen zonder dat iemand er zorg voor draagt.
Het doel is om ten minste 30% van de zee- en landgebieden van de planeet te beschermen. Politieke convergentie op dit gebied, in een tijdperk van diepe geopolitieke breuken, is misschien wel het meest verrassende nieuws.
4 – Het ozongat geneest
Het gat in de ozonlaag op Antarctica heeft zijn kleinste omvang bereikt sinds 2019. Het Montreal Protocol uit 1987, dat chloorfluorkoolwaterstoffen verbood, levert veertig jaar later nog steeds resultaten op. Het is een bewijs dat internationale overeenkomsten kunnen werken, als ze bindend zijn en op wetenschap zijn gebaseerd.
Volgens prognoses zal een volledig herstel tegen het einde van de jaren zestig plaatsvinden.
5 – Europa overtreft (zijn) verwachtingen
De Europese Commissie heeft toegegeven dat de Unie “op koers” ligt om haar klimaatdoelstellingen voor 2030 te overtreffen. Bijgewerkte beoordelingen van de Nationale Klimaat- en Energieplannen duiden op een vermindering van de uitstoot met 54% in 2030 – dicht bij de bindende doelstelling van 55%.
In bijna de helft van de elektriciteitsvraag van de EU in het tweede en derde kwartaal werd voorzien door hernieuwbare energiebronnen. De transitie versnelt sneller dan verwacht, en Brussel bevindt zich in de ongebruikelijke positie dat het zijn ambities naar boven moet bijstellen. Het gebeurt niet vaak.
6 – Verloren soorten keren terug
De lammergier, een van de zeldzaamste roofvogels van Europa, is na een halve eeuw afwezigheid teruggekeerd naar Bulgarije. Het is een cruciaal stuk in het opnieuw verbinden van de gefragmenteerde populaties van de soort in Europa.
In Zuid-Afrika hebben onderzoekers een gekko gevonden waarvan men dacht dat deze al meer dan dertig jaar uitgestorven was. In Australië ging de ampurta – een buideldier dat voorbestemd leek te verdwijnen – van ‘bijna uitgestorven’ naar ‘minst zorgwekkend’, waarbij zijn territorium tussen 2015 en 2021 met ruim 48.000 vierkante kilometer werd uitgebreid.
Alleen qua uiterlijk zijn het kleine verhalen. Elke soort die terugkeert is een voedselnetwerk dat opnieuw wordt verbonden, een ecosysteem dat de complexiteit herstelt.
7 – San Pietro reset de rekening met het klimaat
De Sint-Pietersbasiliek wordt een laboratorium voor toegepaste ecologie. De doelstelling is ambitieus: nul impact in 2026, die samenvalt met een belangrijke verjaardag van de inwijding. Het betekent een vermindering van 43% van het energieverbruik en ruim 60% van de uitstoot.
De oplossingen zijn geothermische warmtepompen, natuurlijke nachtventilatie om de beuken te koelen zonder airconditioning, nieuwe LED-systemen. Bij het project zijn Enea, Polytechnic en Universiteit betrokken. Kardinaal Mauro Gambetti noemt het een ‘transformatie’ naar een thuis dat ‘iedereen verwelkomt en iedereen aanmoedigt om te groeien in menselijkheid’.
8 – Een toevluchtsoord voor mariene reuzen
In Nova Scotia heeft het Whale Sanctuary Project een huurcontract van 20 jaar verworven voor 83 hectare land en water in Port Hilford Bay. Het wordt het eerste Noord-Amerikaanse toevluchtsoord aan de kust voor walvissen en dolfijnen uit zeedierentuinen.
De baai biedt meer dan 40 hectare water tot een diepte van 18 meter, ideaal voor het huisvesten van maximaal tien walvisachtigen die gewend zijn aan gevangenschap. Er is nog steeds een fondsenwervingsinspanning van $15 miljoen nodig voor de infrastructuur, maar de hindernis op het gebied van de regelgeving is overwonnen.
Het is een paradigmaverschuiving: niet langer een onmogelijke rehabilitatie op open zee, maar een mogelijke vorm van vrijheid voor dieren die niet meer terug kunnen. En een trainingscentrum om te begrijpen wat respect voor niet-menselijke intelligenties werkelijk betekent.
9 – Volle zon
Zonne-energie is de goedkoopste bron ter wereld geworden. De Universiteit van Surrey heeft bevestigd wat de markt al wist: fotovoltaïsche energie kost minder dan windenergie, steenkool en gas. De overstap wordt (mede) gemaakt omdat het handig is. In Europa kwam in het tweede en derde kwartaal van 2025 de helft van de elektriciteitsvraag uit hernieuwbare bronnen. Dit is het nieuwe normaal: kilowattuur na kilowattuur wordt opgebouwd.
10 – Chirurgie op de zeebodem van Punta Campanella
In Punta Campanella probeert het project “MedCoral Guardians” van de Marevivo Foundation, in samenwerking met de Universiteit van Napels, iets nieuws: de chirurgische restauratie van de Cladocora caespitosade kussenmadrepora van de Middellandse Zee.
Twaalf systemen, 156 koraalfragmenten één voor één op de zeebodem geplaatst. Raffaella Giugni uit Marevivo herinnert ons eraan dat koralen 1% van de zeebodem beslaan, maar 25% van de mariene fauna herbergen. Het project omvat ook het herstel van bruine algenbossen Cystoseira en educatieve workshops voor ruim 700 studenten.
Hier zijn andere verhalen over moed en hoop die 2025 kenmerkten:
Bekijk dit bericht op Instagram
