De lucht gaat iets groots doen op een moment dat we normaal gesproken aan iets anders denken: het avondeten, de douche na de zee, het verkeer op weg naar huis, het aperitief dat langer wordt. Op woensdag 12 augustus 2026 zal tegen de avond echter vrijwel tegelijkertijd een deel van Europa de kop opsteken. In Italië zullen we een gedeeltelijke zonsverduistering zien, vooral in het noordwesten. In Spanje zal de zon, binnen een zeer precieze band, volledig bedekt worden door de maan, net als de zonsondergang nadert. Een prachtig tafereel, zeker. Zelfs een van die situaties waarin een stom gebaar genoeg is om je ogen kapot te maken.
De totale zonsverduistering zal Groenland, IJsland en Noord-Spanje doorkruisen; de rest van Europa, inclusief Italië, zal getuige zijn van een gedeeltelijke fase. Bijgewerkte NASA-kaarten geven een pad van totaliteit aan voor 12 augustus 2026 dat ook over Spanje zal gaan, terwijl het fenomeen zich gedeeltelijk over een groot deel van het Europese continent zal voordoen.
Voor degenen die in Italië wonen zijn er dus twee mogelijkheden. De eerste: blijf hier en observeer een gedeeltelijke zonsverduistering, duidelijker in de noordelijke en westelijke regio’s. De tweede: maak er een reis van, met de nadruk op Spanje, waar het geheel zichtbaar zal zijn in verschillende delen van de noordelijke helft van het land en op de Balearen. De Spaanse toeristeninformatie wijst op een band die van west naar oost loopt, van Galicië naar de Balearen, waarbij A Coruña een van de eerste getroffen Spaanse punten is en de Balearen een van de betrokkenen bij het laatste deel van het fenomeen.
Bij ons zal het gedeeltelijk zijn
In Italië zal het een spektakel zijn, vooral als je naar het westen kijkt, met de zon al laag. In Milaan begint de gedeeltelijke zonsverduistering om 19.27 uur, bereikt zijn maximum om 20.20 uur met magnitude 0.933 en eindigt om 20.35 uur. In Turijn begint het om 19.28 uur, maximaal om 20.21 uur met magnitude 0.941, en eindigt om 20.40 uur. In Rome zal het korter zijn: beginnend om 19.32 uur, maximaal om 20.11 uur met magnitude 0.750, eindigend om 20.14 uur. In Napels begint het om 19.33 uur, maximaal om 20.02 uur met magnitude 0.556, en eindigt om 20.05 uur. Alle tijden zijn lokaal.
Het verschil is meteen duidelijk: in het Noordwesten zal de zonneschijf veel duidelijker bedekt worden. Ventimiglia wordt bijvoorbeeld aangegeven met een maximale dekking van bijna 94,84% om 20.23 uur. Het Zuiden zal het fenomeen nog steeds zien, met een lagere intensiteit en voor minder tijd, omdat de zon al heel laag aan de horizon staat.
Dit detail verandert alles. Wie het vanuit Italië wil observeren, zal een open punt richting het westen moeten kiezen, zonder gebouwen, heuvels, bomen of bergen ervoor in de laatste graden van de hemel. Een Tyrrheens strand, een vrij uitzichtpunt, een heuvel met vrij zicht, een onbelemmerd kustgebied kunnen het verschil maken tussen daadwerkelijk iets zien en met een teleurgestelde blik naar een condominium tegen het licht staren.
In Spanje wordt het reizen
Spanje bereidt de zonsverduistering voor als een belangrijke astronomische toeristische gebeurtenis. En ook hier is de discussie voor ons van groot belang, omdat het voor een Italiaan een nabijgelegen bestemming is, bereikbaar met directe vluchten, veerboten naar de Balearen of langere routes tussen steden en het binnenland. De totale zonsverduistering van 2026 zal de eerste zijn die sinds meer dan een eeuw zichtbaar is vanaf het Iberisch schiereiland, volgens het officiële portaal van het Spaanse Nationaal Geografisch Instituut, dat astronomische gegevens en hulpmiddelen verzamelt om de zichtbaarheid locatie voor locatie te controleren.
Het meest delicate punt is de tijd. In Spanje zal de zonsverduistering bij zonsondergang plaatsvinden, dus een zeer heldere horizon is nodig. De speciale informatiepagina raadt aan om de locatie van tevoren te kiezen, deze de dagen ervoor te controleren en aandacht te besteden aan gebouwen, bomen, bergen en lage obstakels, omdat het fenomeen zich in 2026 en 2028 zal voordoen met de zon dicht bij de horizonlijn.
Vertaald naar de praktijk: het boeken van ‘een stad binnen het bereik’ kan handig zijn, maar dan moet je wel even bedenken waar je jezelf eigenlijk moet plaatsen. De totaliteit duurt niet lang. Op sommige plaatsen in Spanje hebben we het over een handvol seconden, op andere meer dan een minuut. En als een gebeurtenis zo kort duurt, wordt het te laat komen, het vinden van verkeer, het kiezen van een plek onder een heuvelrug of het op het laatste moment ontdekken dat er een rij bomen verderop staat een kleine tragedie voor een astronomische vakantie.
De juiste bril
Het minst romantische deel is ook het belangrijkste: veiligheid. Tijdens een gedeeltelijke zonsverduistering blijft het gevaarlijk om rechtstreeks naar de zon te kijken. Gewone zonnebrillen, zelfs heel donkere, zijn nutteloos voor zonneobservatie. U heeft een eclipsbril of zonnevizier nodig die voldoet aan de internationale norm ISO 12312-2. De American Astronomical Society herinnert ons eraan dat directe observatie van de zon alleen veilig is via specifieke zonnefilters; buiten de nauwe fase van de totaliteit stelt het kijken naar de zon met het blote oog je bloot aan ernstige risico’s.
NASA voegt een belangrijk detail toe: tijdens de gedeeltelijke fasen van een totale zonsverduistering moet een bril worden gedragen voor en na de totaliteit. Alleen in de totaliteitsband, en alleen wanneer de maan de zonneschijf volledig bedekt, kan dit zonder filter met het blote oog worden waargenomen. Zodra ook maar een klein deel van de zon weer verschijnt, wordt een bril weer noodzakelijk.
Voor Italië is de regel nog eenvoudiger: alles zal gedeeltelijk zijn. Een gecertificeerde bril is dus altijd handig, van begin tot eind. Dat geldt ook voor smartphones, camera’s, verrekijkers en telescopen: optische instrumenten concentreren licht en vereisen specifieke zonnefilters voor de lens. Het gebruik van een eclipsbril samen met een verrekijker of een camera zonder geschikt filter kan gevaarlijk zijn, omdat het geconcentreerde licht het filter kan beschadigen en in uw ogen kan komen.
Wie een eenvoudige oplossing wil, kan gebruik maken van indirecte projectie: een geperforeerde kaart, een doos, zelfs de schaduw van voorwerpen met kleine gaatjes. Minder Instagrambaar, veel verstandiger. NASA beschrijft gatenprojectoren eigenlijk als een veilige manier om een beeld van de verduisterde zon te zien zonder er rechtstreeks naar te kijken.
Mogelijk bent u ook geïnteresseerd in:
