De Vlaamse Regering heeft het nieuwe besluit betreffende de beheerovereenkomsten voor landbouwers goedgekeurd. Minister Crevits voorziet 2,5 miljoen euro extra voor landbouwers die meer willen doen voor natuur en milieu dan de Europese of Vlaamse wetgeving voorschrijft. De beleidskredieten zijn verhoogd tot een bedrag van ongeveer 8 miljoen euro.    

Het agrarisch natuurbeheer zit duidelijk in de lift. Nooit eerder sloten zoveel landbouwers een beheerovereenkomst. Momenteel leveren ruim 3.500 Vlaamse boeren via beheerovereenkomsten inspanningen rond natuur en milieu op hun bedrijf. Landbouwers beschouwen dit steeds meer en meer als een essentieel onderdeel van hun bedrijfsvoering en een structurele bron van inkomsten. Crevits wil landbouwers die aan agrarisch natuurbeheer willen doen, nieuwe stimulansen geven.   De meest succesvolle zijn de beheerovereenkomsten water met 29.600 ha. De beheerovereenkomsten perceelsrandenbeheer zijn goed voor 1.207 ha. Voor de bestrijding van erosie zijn er 500 ha opgenomen voor de aanleg van grasstroken. Ongeveer 800 heggen (of 136 km) en 964 houtkanten (of 68 ha) worden onderhouden met een beheerovereenkomst. Voor de pakketten gericht op het beheer van grasland, zoals het botanisch beheer van graslanden en akkers, zagen we de laatste vijf jaar een lichte stijging van het areaal waarop dergelijke beheerovereenkomsten betrekking hebben. In totaal bedraagt deze oppervlakte samen zo'n 1.600 ha.  

Het succes van de beheerovereenkomsten is mede te danken aan de financiële steun van de Vlaamse en Europese overheid. In 6 jaar tijd (2000-2006) investeerde Europa niet minder dan 34 miljoen euro in de Vlaamse beheerovereenkomsten. De Vlaamse regering trok nóg meer uit: 36 miljoen euro. Samen met het aantal landbouwers die willen instappen, stijgen dus ook de overheidsinvesteringen.  

Extra Vlaamse ondersteuning omwille van het succes

Hoewel de Europese budgetten in de nieuwe programmaperiode voor Plattelandsontwikkeling gedaald zijn, wordt het belang van de beheerovereenkomsten niet in vraag gesteld. Zowel op Europees niveau als op Vlaams niveau. Eerder stemde Europa reeds in met de verhoging van de vergoeding van sommige beheerovereenkomsten. Maar ook de Vlaamse overheid zorgt voor maximale financiële continuïteit en heeft de beleidskredieten met 2,5 miljoen euro gevoelig verhoogd tot een totaal van ongeveer 8 miljoen euro.  

Continuïteit is verzekerd

Met de goedkeuring van het Europese Programma voor Plattelandsontwikkeling voor de komende periode 2007 - 2013, heeft Vlaanderen van Europa een goed onderbouwd programma verkregen dat een maximale continuïteit verzekert van de lopende engagementen betreffende de beheerovereenkomsten.   Ook wat de soorten beheerovereenkomsten betreft, wil de overheid zoveel mogelijk de continuïteit garanderen:

• perceelsrandenbeheer,
• het onderhoud, herstel en ontwikkeling van kleine landschapselementen,
• erosiebestrijding,
• de beheerovereenkomst water (verbetering van de waterkwaliteit),
• het botanisch beheer van graslanden en akkers,
• de bescherming van bedreigde soorten (weidevogels, hamsters en akkervogels).

Al deze beheersdoelstellingen werden behouden.  

Aandacht voor nieuwe initiatieven

Daarnaast voorziet de minister ook in een aantal nieuwe initiatieven. Binnen de beheersdoelstelling soortenbescherming kunnen nu ook beheerovereenkomsten worden gesloten, gericht op het beschermen van akkervogels. Concreet komt het er bij deze beheerovereenkomst op neer dat maatregelen worden voorzien voor de verbetering van het voedselaanbod voor volwassen vogels in de winterperiode (graan en zaden) en van de jongen in de zomer (insecten, maar ook zaden). Tegelijkertijd wordt getracht het gebrek aan nestgelegenheid te compenseren.  

Beheerovereenkomst op maat én gratis door bedrijfsplanners

Het engagement van de boeren is vrijwillig. Een beheerovereenkomst, het woord zegt het zelf, is een overeenkomst tussen de boer en de overheid. Steeds meer boeren zien het belang in van het sluiten van dergelijke overeenkomsten. Gezien de vele nieuwe aanvragen die er ook voor 2008 zijn, verwachten we dat steeds meer en meer landbouwers gaan deelnemen aan deze vorm van vrijwillig agrarisch natuurbeheer.  

Daarbij kunnen ze ook een beroep doen op de medewerkers van de diensten plattelandsbeheer van de Vlaamse Landmaatschappij. Ongeveer 20 bedrijfsplanners begeleiden overal in Vlaanderen de landbouwers om de beheerovereenkomsten op maat van hun bedrijf te sluiten. Deze persoonlijke aanpak en gratis service door een bedrijfsplanner geven een bijkomende dimensie aan de overeenkomst tussen de landbouwer en de overheid.  

Beheerovereenkomsten worden op deze wijze verantwoord ingezet, op de juisteplaats, binnen de klassieke bedrijfsvoering, én rekening houdend met actuele en potentiële kwaliteiten van de natuur, het landschap en de streekidentiteit. Beheerovereenkomsten inzake akkervogels kan enkel gesloten worden als er een bedrijfsgerichte aanpak is, in samenwerking met een deskundige. Dit geldt tevens voor de pakketten nestbescherming en vluchtstroken, twee maatregelen ter bescherming van weidevogels.  

Samenwerking tussen VLM, het Departement Landbouw en het Agentschap Landbouw en Visserij

Er zal in het kader van de beheerovereenkomsten, die afgesloten worden door de Vlaamse Landmaatschappij, ook een brede samenwerking ontstaan tussen de VLM en de diensten van Landbouw. Zo zullen de Vlaamse Landmaatschappij, het Departement Landbouw en het Agentschap Landbouw en Visserij voor het toezicht en de communicatie een protocol afsluiten. In dit protocol zal de uitoefening van de controlebevoegdheid op evenwichtige en logische wijze in het kader van een billijke taakverdeling en met het oog op een efficiënte controle en het beperken van het aantal controles op één en hetzelfde bedrijf geregeld worden. Daarnaast zal het protocol ook de nodige garanties bieden voor een éénduidige communicatie naar landbouwers betreffende de beheerovereenkomsten en de agromilieumaatregelen.