Opiniestuk door Howard W. Gutman verschenen in De Tijd op 22 september 2009

Het belang van de speciale VN-top in New York kan moeilijk overschat worden. Er is geen ruimte meer voor vergissingen. De VS, Europa en alle andere landen moeten samenwerken. En alle moeten ze voluit gaan, de VS op kop.

Vandaag spreekt de Amerikaanse president Barack Obama de wereldleiders toe over klimaatverandering tijdens een speciale top in New York, aan de vooravond van de 64ste zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties.

Landen van over de hele wereld zijn hard aan het werk om over een nieuwe algemene overeenkomst te onderhandelen met het oog op het bestrijden van de klimaatverandering. Belgen en Amerikanen staan pal samen met alle wereldburgers om een veiliger en voorspoediger planeet voor onze kinderen te vrijwaren.

Klimaatverandering is een van de grootste uitdagingen voor onze wereld. Haar impact is al zichtbaar, en haar gevolgen ernstig. Het poolijs verdwijnt sneller dan verwacht. Het zeepeil dreigt hoger te rijzen dan eerder gedacht. En de water- voorraden zijn in groeiende mate bedreigd door zowel smeltende ijsschotsen als extreme klimaatgebeurtenissen, zoals droogtes en overstromingen. Die veranderingen bedreigen niet enkel ons milieu, maar ook onze veiligheid en stabiliteit.

De wetenschap zendt een eenvoudige en krachtige boodschap: alle landen moeten samenwerken om de klimaatverandering aan te pakken voor het klimaat ons verandert. De tijd voor actie is nu. Dit keer kunnen we ons geen vergissing veroorloven.

NIEUWE KOERS

President Obama erkent dat de Verenigde Staten een voorganger moeten zijn in de wereldwijde inspanning. We hebben een verantwoordelijkheid als historisch 's werelds grootste uitstoter van broeikasgassen. We weten dat er zonder verminderingen van de Amerikaanse uitstoot geen oplossing is. We hebben ons ertoe verbonden om als partners een 21ste-eeuwse economie, stoelend op groene energie, uit te bouwen.

Voor de VS betekent dat zoveel als een nieuwe koers. De president riep het Amerikaanse Congres op omvattende wetgeving inzake groene energie te ontwikkelen, om de emissies, in vergelijking met 2005, met 14 procent te herleiden in 2020, en met 83 procent in 2050. Een wetsvoorstel werd aanvaard in het Huis van Afgevaardigden en baant zich een weg door het Congres. Het pakket maatregelen van de president ter bevordering van het economisch herstel voorziet in meer dan 80 miljard dollar investeringen in schone energie. Onlangs goedgekeurde normen voor voertuigen zullen het gebruik van brandstoffen en emissies verder verminderen.

VERGELIJKBAAR

Samen doen de VS en de EU een enorme stap voorwaarts. Vanuit een milieuperspectief zijn hun klimaatpakketten vergelijkbaar, en leiden ze tot uitstootvermindering in lijn met wat de wetenschap vraagt. De uitdaging die de VS en Europa verenigt is dan ook veel groter dan om het even welk verschil dat ons verdeelt.

Maar samen moeten we ook voorkomen dat er zich een niet-gemeten uitstootgroei voordoet in levensbelangrijke tijgereconomieën. Om een veilige en leefbare planeet te vrijwaren, moeten alle grote, vervuilende naties samenspannen om daadkrachtig op te treden. Er is geen andere manier om klimaatverandering binnen de perken te houden - het Internationaal Energieagentschap schat dat 97 procent van de groei in emissies afkomstig zal zijn van de ontwikkelingslanden.

De VS zijn op zoek naar een globale strategie om klimaatverandering aan te pakken via het onderhandelingsproces dat gepaard gaat met het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake Klimaatverandering (UNFCCC), met het Major Economics Forum on Energy and Climate en met bilaterale betrekkingen.

VOLUIT

Om tot een sterk international akkoord te komen en de klimaatuitdaging aan te kunnen, moeten alle landen voluit gaan. Ontwikkelde landen moeten hun uitstoot in belangrijke mate verminderen tegen 2020, en dat op een absolute basis, geijkt op een waardeschaal uit 2005 of 1990. Grote ontwikkelingslanden moeten initiatieven nemen die hun emissies relatief aanzienlijk verminderen tegen 2020, en dat in vergelijking met hun zogenaamde 'business as usual'-aanpak. Andere ontwikkelingslanden zouden moeten focussen op het ontwikkelen van koolstofarme plannen voor economische groei - gestoeld op financiële en technische bijstand waar nodig - als leidraad voor hun groeiplan op langere termijn. Het is belangrijk te verzekeren dat een nieuw akkoord de ontwikkelingslanden niet verplicht om stappen te ondernemen die hun mogelijkheden tot groei en ontwikkeling zouden fnuiken.

TECHNOLOGIE

Uiteindelijk moet een akkoord over klimaatverandering niet enkel gaan over het beperken van koolstofuitstoot, maar over het scheppen van een veilig pad op weg naar duurzame ontwikkeling. Schone energie ontwikkelen is de enige duurzame weg vooruit. Landen met ontwikkelde infrastructuur moeten klaarstaan om hun technologie te ontwikkelen en te verspreiden in landen met noden. Als we samenwerken kan de inspanning om een schone economie uit te bouwen belangrijke kansen bieden, investeringen aanzwengelen, en economische groei en jobcreatie stimuleren.

We weten hoe ernstig de federale en regionale regeringen in België de met elkaar verweven kwesties van klimaatverandering, energievoorziening en milieubescherming behandelen. We zien hoe de zakenwereld de uitdagingen en de opportuniteiten van 'groene' technologieën ter harte neemt om de bedrijven efficiënter te beheren.

ZUIDPOOLSTATION

We hebben Belgiës leiderschap op het gebied van milieubewustmaking opgemerkt, bijvoorbeeld in het onderzoeksstation Prinses Elisabeth op de Zuidpool, dat een nuluitstoot voorstaat en zijn energie put uit zonne- en windkracht. We kunnen de al sterke samenwerking tussen de VS en België nog krachtiger aanhalen, op het gebied van handel, onderwijs of beleidsvoering. De kans biedt zich nu aan. Er is geen tijd te verspillen.

De VS zijn duidelijk in hun bedoeling een sterke, internationale overeenkomst veilig te stellen, en ik ben ervan overtuigd dat we samen de klimaatuitdaging aankunnen.

Howard W. Gutman
 Is de Amerikaanse ambassadeur in België.
 Vraagt aandacht voor de eenvoudige en krachtige boodschap van de wetenschap: het is samenwerken of samen verliezen.
 Stelt dat de VS een voortrekkersrol willen spelen in de groene economie. De uitdaging die de VS en Europa verenigt, is veel groter dan om het even welk verschil dat ons verdeelt.