Het Europese register moet de burger helpen een actieve rol te spelen bij beslissingen die gevolgen voor het milieu hebben. Vandaag hebben de Europese Commissie en het Europees Milieuagentschap, in nauwe samenwerking met het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek, de interne wetenschappelijke dienst van de Commissie, nieuwe onlinekaarten gepubliceerd die burgers voor het eerst de mogelijkheid bieden uiterst precies de belangrijkste diffuse bronnen van luchtverontreiniging, zoals vervoer en luchtvaart, te lokaliseren. De nieuwe reeks van 32 kaarten laat zien waar bepaalde verontreinigende stoffen zoals stikstofoxiden en fijn stof vrijkomen. De kaarten vormen een aanvulling op bestaande gegevens over emissies uit individuele industriële installaties van het Europees register inzake de uitstoot en overbrenging van verontreinigende stoffen (E-PRTR).

Het in 2009 ter bevordering van de toegang tot milieu-informatie opgerichte E-PRTRen bevat reeds door individuele industriële installaties (puntbronnen) gerapporteerde gegevens. Vandaag komt daar informatie bij over emissies door het wegvervoer, de scheepvaart, de luchtvaart, de verwarming van gebouwen, de landbouw en kleine ondernemingen (diffuse bronnen).

Diffuse bronnen van verontreiniging zijn wijdverspreid en/of geconcentreerd in dichtbevolkte gebieden. Grote aantallen kleine emissies van huizen en voertuigen vormen samen een grote, diffuse bron van verontreiniging, met name in steden.

De nieuwe, uitgebreide reeks van 32 kaarten biedt Europeanen de mogelijkheid op een schaal van 5 km op 5 km te zien waar verontreinigende stoffen worden uitgestoten. De kaarten bevatten gegevens over stikstofoxiden (NO_X), zwaveloxiden (SO_X), koolstofmonoxide (CO), ammoniak (NH₃) en fijn stof (PM₁₀).

Wat geven de kaarten weer?

Zowel nationale als Europese gegevensverstrekkers maken luchtkwaliteitsgegevens openbaar, maar deze gegevens bieden geen informatie over de verschillende bronnen van verontreiniging. De nieuwe kaarten verhogen het bewustzijn inzake de plaatselijke uitstoot van luchtverontreinigende stoffen. Burgers kunnen ermee inzoomen op hun eigen buurt. Daarnaast kunnen luchtkwaliteitsdeskundigen de gegevens gebruiken voor modellering en zo de milieugevolgen van plaatselijke emissies beoordelen.

Zo brengen de ruimtelijkespreidingskaarten grote hotspots van emissies van ammoniak (NH₃) door landbouw aan het licht in de Povlakte (Italië), in Bretagne (Frankrijk) en in de Beneluxlanden. Hoge niveaus van ammoniakemissies schaden het milieu door bodem- en zoetwaterverzuring en eutrofiëring.

Uit de kaarten blijkt ook in welke mate het wegvervoer in grote verstedelijkte gebieden en langs de belangrijkste wegennetten NO_X- en PM₁₀-emissies veroorzaakt. In steden draagt vooral het wegvervoer sterk bij tot de PM₁₀-niveaus in de lucht die we inademen.